: Akrilamid Oluşumuna Etki Eden Faktörler
: Doc
: 3 ten Fazla

Akrilamid, son yıllarda dikkatleri üzerine toplayan, gıdaların ısıl işlem süreci sonucunda ortaya çıkan bir bileşimdir ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından Grup 2A’da ‘insan için muhtemel karsinojenik madde’ olarak listelenmiştir (IARC, 1994). Hayvanlarda yapılan deneylerde akrilamidin genotoksik ve karsinojenik etkisi saptanmıştır. Nisan 2002 yılında 'İsveç Ulusal Gıda İdaresi' (SNFA) farklı gıda maddeleri için, yüksek akrilamid konsantrasyonları tespit etmiştir (FAO / WHO, 2002). Bununla birlikte LC-MS ve LC-MS/MS yöntemleri kompleks gıdalarda akrilamidin bulunması ve araştırılması için en kullanışlı yöntemler haline geldiler (Tareke, 2002; Roach, 2003).

TÜBİTAK MAM Gıda Enstitüsü ortağı olduğu 6. Çerçeve Programı projelerinden birisinde gıdalarda akrilamid üzerine yoğun araştırma çalışmaları sürdürmektedir. 2003-2006 yılları arasında sürdürülmüş projede 13 değişik ülkeden 23 araştırmacı yer almıştır. Proje kapsamında kuruluşlar ülkelerinde üretilen gıdalar üzerinde araştırmalarını sürdürmüştür. Projede gıda kaynaklı akrilamidin insan sağlığı üzerine neden olabileceği sağlık risklerinin belirlenmesi ve risklerin minimizasyonu amaçlanmıştı. Kısa adı HEATOX olan proje kapsamında, akrilamid de dahil olmak üzere ısıl işlemler sonucunda farklı gıda gurublarında oluşabilecek değişik toksik maddelerin sağlık risklerini ve bu toksik maddelerin oluşumlarını en aza indirecek metotlar geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapılmıştır. AB, temel amacı daha sağlıklı ve güvenli gıdalar sağlamak yoluyla toplum sağlığını ve refahını iyileştirmek olan 6. Çerçeve Programı Gıda Kalitesi ve Güvenliği ana tematik alanı altında HEATOX projesine toplam 4,2 milyon Euro’luk destek sağlamıştır. Koordinatörlüğünü İsveç Lund Üniversitesi’nden Prof. Kerstin Skog’un yürütmüş olduğu HEATOX projesinin diğer katılımcı ülkeleri Almanya, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Hollanda, İngiltere, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Norveç, Türkiye ve Şili olarak sıralanıyor. Projede ayrıca tüketici ilişkilerini yürütmek üzere Avrupa Tüketiciler Birliği (BEUC) de görev alıyor.


: