Konu: Almanya'da Lisans ve Lisansüstü Eğitim

Almanya'da Lisans ve Lisansüstü Eğitim


Almanya'da Üniversite Sistemi ve Eğitim Yapısı
Almanya'da eğitim, federal devletin değil eyaletlerin yetkisine tabidir. Bu yüzden her eyalette birbirinden farklı uygulamalar görülebilir. Ancak gerçekte temel konularda farklılıklardan çok uyumluluk vardır.

Almanya, Türkiye'den farklı olarak ABD ve Avustralya gibi federal yapılı bir devlettir. Eğitim kural olarak federal devletin değil eyaletlerin yetkisine tabidir. Bu çerçevede ülkedeki 17 eyalette birbirinden farklı düzenlemelerle karşılaşılır. Ancak nihai olarak bu federal düzenlemelerin yakından incelendiğinde birbirinden çok büyük farklılıklar içermediğini görürsünüz.

Almanya'da yüksek eğitim alanında sistem, Üniversiteler/ Universitaet ve Meslek Yüksek Okulları / Fachhochschule şeklindeki bir temel ayrıma dayanır. Yüksek eğitimin omurgasını ve yabancı öğrencilere yönelik en geniş alternatifleri teknik üniversite ve klasik üniversite olmak üzere iki formda bulunan üniversiteler sunar. Meslek Yüksek Okulları ise toplum ve ekonomideki yetişmiş nitelikli personel ihtiyacına cevap vermeye yönelik kısa süreli (3 yıl) ve mesleki odaklı eğitim kurumlarıdır. Genellikle bir üniversiteye bağlı olarak eğitim verirler.

Üniversite eğitimi Temel Eğitim / Grundstudium ve Ana Eğitim / Hauptstudium şeklinde ayrılır. Bir bölümle ilgili temel bilgilerin verildiği Temel Eğitim 4 sömestr sürer, genellikle bir ara sınav / Zwischenprüfung ile sona erer. Ardından başlayan Ana Eğitim süresince ilgili bölümde uzmanlaşma ve derinleşmeye yönelik bilgiler öğrenilir.

Öğrenim sürecinde dersler, alıştırmalar, seminer çalışmaları, stajlar genellikle yerine getirilmesi gereken formlardır.

1991/92 rakamlarına göre ortalama eğitim süresi üniversitelerde 6.4 yıl, meslek yüksek okullarında 4.5 yıl sürmektedir.

2000'li yıllardan itibaren Almanya, yüksek okullarla ilgili çok ciddi politika değişikliklerini uygulamaya koymuştur. Bu çerçevede Almanya'da eğitimin dünya pazarlarında rekabet edebilir bir ürün haline getirilmesine öncelik verilmektedir. Önceleri yabancı öğrencileri sadece üçüncü dünya ülkelerinin vatandaşlarına yardım ediyor tavrıyla karşılamış olan Almanya, artık yabancı öğrenciyi müşteri olarak görmeye başlamıştır. Bu durum, yabancı öğrenciler için Almanya'yı pek çok bakımdan daha cazip hale getirdi.

Alman eğitim sisteminin uluslararası standartlara uymayan ve bu yüzden Almanya dışında tanınırlıkta zorluklara yol açan özelliklerinin azaltılması hedef alınmıştır. Bu hedef doğrultusunda, uluslararası alanda genel kabul gören anglo sakson eğitim modelleri olan bachelor ve master gibi eğitim tipleri son 4-5 yıldan beri bütün ülkeye yayılmış durumdadır. Pek çok alanda sadece İngilizce eğitim veren bölümler açılmış ve kısa sürede başarılı olmaya başlamıştır. Bütün bu olumlu gelişmelerin yanında olumsuz olan tek gelişme, 2007 yılından itibaren bir kısım eyaletlerde (Bayern, Baden-Württemberg...) harçların dönem başı yaklaşık 500 Euro'ya çıkacak olmasıdır. Fakat bu, Almanya'da ekonomide yaşanan bir duraklama sonucu mecbur kalınan bir uygulamadır.

Sonuç olarak eğitim sisteminde gerçekleştirilen son reformlar sayesinde Almanya, yabancı öğrenciler için kendini daha cazip hale getirmiş oldu. Ek olarak üniversiteden mezun olduktan sonra Almanya'da iş bulup çalışarak Almanya'ya yerleşme hakkı tanıyan Göç Kanunu da (Zuwanderungsgesetz) 2005 yılında yürürlüğe girdi. Bütün bu faktörler bir araya konulduğunda, yabancı öğrenciler için artık 2000'li yıllar öncesine oranla çok daha cazip bir Almanya var...



Almanya'da Üniversite Başvuru Süreleri
Kış ve yaz dönemlerinde başlayabilmek mümkündür.

Her üniversite için ayrı ayrı belirlenmekle birlikte ülke genelinde genellikle

Kış Sömestri için 15 Temmuz'a
Yaz Sömestri için 15 Ocak'a

kadar üniversitelerce hazırlanmış Kayıt Başvuru Formları / Zulassungsformulare ulaşmış olmalıdır.

Yani Almanya'da yabancı öğrenciler için kayıtla ilgili kararı prensip olarak Türkiye'deki YÖK'e benzer bir kurum olan ZVS / Zentralevergabestelle değil, üniversiteler kendileri vermektedir.

Dolayısıyla birden fazla üniversiteye başvuru yaparak herhangi bir üniversiteden Kabul Belgesi / Zulassungsbescheid alma ihtimalinizi yükseltebilirsiniz.

Sonra birden fazla kabul gelirse içlerinden birini seçebilirsiniz. Buna hukuki bir engel bulunmayıp yalnız posta ve çeviri tasdik masraflarını ek külfet olarak fazladan ödemeniz gerekir.



Almanya'da Üniversite Kabul Şartları (Zulassungsvoraussetzungen)
Almanya'dakine eş değerde yani 13 senelik eğitimin ardından alınmış 'lise diploması' ve yeterli Almanca dil bilgisi (DSH) temel şarttır.

Almanya'da bir üniversite veya meslek yüksek okuluna kayıt için aranan temel şart Almanya'daki öğrencilerde 13 yıllık Lise Eğitimi Diplomasi / Abitur olduğu gibi, yabancı öğrenciler için de buna eş değerde olduğu Alman makamlarınca tanınmış bir Lise Diploması'dır.

Diplomaların denkliği ile ilgili konularda eyaletlerin Kültür veya Bilim Bakanlıkları'nca oluşturulan makamlardan bilgi alınmalıdır.

Bu noktada Türkiye'de lise bitirmiş öğrenciler için lise süresi 11 yıl olmasına rağmen ÖSS Sonuç Belgesi, ÖSS'de Türkiye'de kazanılmış bölüme eş veya benzer bir bölüme herhangi bir Alman üniversitesinde kayıt yaptırabilme imkanını sağlamaktadır. Daha acık ifade ile, teorik olarak Türkiye'de girdiğiniz ÖSS Sınavı'nda kazanacağınız bölümü bir Alman üniversitesi çatısında okumak imkanına da sahipsiniz.

Bunun için yerine getirilmesi gereken diğer şart, bütün Alman üniversite ve yüksek okullarınca kural olarak istenen Almanca Dil Yeterlilik Sınavı / DSH'nın başarılmasıdır. Bu sınav yaklaşık Orta Derece II / Mittelstufe II seviyesinde bir dil birikimini gerektirip, sıkı bir çalışma ile aşağı yukarı 6 -12 ay arası süren bir dil kursu eğitimi ile kazanılabilir. Bu sınava hazırlık için hemen her üniversitenin ücretsiz sunduğu dil kurslarına / DaF da belli bir seviyeden sonra kaydolabilmek mümkündür.

Studienkolleg

Türkiye'de ÖSS Sınavı kazanıldığı halde eğer üniversite sınavına kadar görülen eğitim 12 yıldan az ise Almanya'da Almanca bilgi durumuna göre iki veya bir sene süren denkleştirme programı öngörülmüştür. Bu eğitim neticesinde basarı seviyesine göre uygun bir üniversiteye kayıt yaptırmak mümkün olmaktadır. Daha çok ailesi Almanya'da olup liseyi Türkiye'de bitirmiş öğrenciler açısından pratik değere sahiptir.



Almanya'da Devlet Üniversiteleri (Universität)
Almanya'da devlet üniversiteleri köklü bir geleneğe ve geniş imkanlara sahiptir. Klasik üniversiteler bünyelerinde hemen her fakülteyi barındırır.

Almanya, üniversite okumak isteyenler için geniş imkanlar sunmaktadır. Uluslararası tanınırlığa sahip Bachelor ve Master gibi bitirme dereceleri ve uluslararası not transferi imkanını sağlayan yeni yapısıyla ayrı bir cazibe kazanmıştır.

Almanya'da üniversiteler, Fachhochschule ve Technische Universität'ten, uygulamadan çok teori ağırlıklı oluşları ve kapsamlarının genişliği ile ayrılırlar. Fachhochschuleler, teoriden çok uygulama ağırlıklı mesleki yüksek okullardır. Mezunları iş hayatında daha çabuk iş bulurlar. Fakat yükselme imkanları üniversite mezunları kadar geniş olmayabilir. Teknik üniversiteler ise, sadece teknik sayısal bölümleri bünyelerinde barındırırlar. Sözel bölümler genellikle teknik üniversitelerde bulunmaz.

Almanya'da devlet üniversiteleri kalite ve sundukları fakülte çeşitliliği ile kendilerini belli etmektedirler. Alman üniversiteleri, üniversite geleneğini modern donanım, araştırma ve eğitim ile birleştirmektedir. Alman hükümeti, üniversitelerin daha çok uluslararası bir yapıya kavuşması için tedbirler almakta ve programlar yürütmektedir. Bu sayede, Alman üniversitelerinin dünya çapında uluslararası rekabete açılması ve bu rekabette kendilerine iyi bir yer edinmesi hedeflenmektedir.

Bu doğrultuda Alman üniversiteleri çok sayıda uluslararası tanınırlığa sahip Bachelor ve Master gibi dereceler vermeye başlamışlardır. Özellikle lisans üstü eğitimde (post graduate) İngilizce olarak sunulan çok sayıda eğitim alternatifi mevcuttur.

Alman Hükümeti 2010 Bologna Sürecine aktif olarak katılmaktadır. Bu süreç çerçevesinde, 2010 yılına kadar Avrupa çapında ortak bir yüksek okul alanı yaratılması hedeflenmektedir.

Almanya'da Türkiye'den farklı bir nokta, ünlü üniversitelerin büyük şehirlerde değil daha ziyade yüz - iki yüz bin nüfuslu küçük ve sakin üniversite şehirlerinde bulunmasıdır. Türkiye'den gelen bir öğrenci ilk bakışta küçük bir şehire geldiğinde buradaki üniversitenin de küçük ve bilimsel bakımdan daha az tanınmış olduğu hissine kapılabilir. Böyle bir çıkarım Almanya gerçeklerine uygun değildir.

Daha önce Almanya'da eğitim amaçlı bulunmuş olan biri var mı acaba? Benim de Erasmus için düşündüğüm yerlerden biri de...