: analitik kimya ders notu
: Doc
: Prof. Dr. Ahmet Faik KOCA

ANALİTİK KİMYA’YA GİRİŞ

 Tanım
• Nicel analiz
• Nitel analiz

 Analiz Metodları
• Makro analiz
• Yarımikro analiz
• Mikro analiz

Tanım

 Analitik kimya, maddenin hangi bileşenlerden ve hangi oranlarda birleşmesiyle meydana geldiğini inceleyen kimyanın bir dalıdır.

 Kısaca maddenin yapısının aydınlatılmasını sağlayan bilim dalıdır.

 Aydınlatma, maddenin içindeki element, molekül, iyon, atom veya grupların bilinmesi olabilir.

 Yapının aydınlatılmasında uyguladığı yöntem analizdir.

Sınıflandırma

 Bir maddenin içinde nelerin var olduğunun araştırılması işlemine nitel analiz, ne kadar var olduğunun araştırılması işlemine nicel analiz denir.

 Nitel ve nicel analizler için bazen aynı kimyasal tepkime geçerli olabilir. Örneğin; demir(III) iyonu içeren bir çözeltiye tiyosiyanat iyonu eklenirse koyu kırmızı bir renk verir.

 Dolayısıyla, bilinmeyen çözeltisine tiyosiyanat iyonu eklendiğinde koyu kırmızı bir renk oluşursa o çözeltide demir(III) iyonunun bulunduğu anlaşılır.

 Öte yandan rengin açık veya koyu oluşu, ortamdaki demir(III) iyonunun derişimine bağlı olduğundan, bu rengin şiddetinin ölçülmesiyle çözeltide ne kadar demir(III) iyonunun bulunduğu hesaplanabilir.

 Renkölçer (kolorimetre) ile demir yüzdesi tayini bu temele dayanır.

 Bir analizin nitel mi yoksa nicel mi olduğu, sonucuna bakarak da anlaşılabilir.

 Analiz sonucu bir sözcük, bir element veya bir bileşik ismi ile ifade edilmiş ise nitel analiz, bir rakamla ifade edilmiş ise nicel analiz olduğu anlaşılır.

 Bir nicel analiz için doğru yöntemin seçilebilmesi çoğu kez nitel analiz sonuçlarına bağlıdır.

 Karışım içinde hangi maddelerin bulunduğunun bilinmesi sağlıklı bir nicel analiz için zorunludur.

 Aksi hâlde karışımdaki maddeler, analizi olumsuz yönde etkileyebilir.

 Bu nedenle nitel analize nicel analizin ilk basamağı olarak da bakılabilir.

 Nitel analitik kimya "hangi?, Ne?” sorusuna yanıt ararken

 nicel analitik kimya"Ne kadar?" sorusuna yanıt arar.

 Nitel ve nicel analiz uygulamada da birlikte düşünülmesi gerekir ve birbirinin tamamlayıcısı durumundadır.

 Bir nicel analiz için doğru bir yöntemin seçilebilmesi çoğu kez nitel analiz sonuçlarıyla yakından ilgilidir.

 Örnek içindeki maddelerin bilinmesi, nicel analiz amacıyla uygulanacak yöntem için çoğu kez zorunludur.

 Aksi halde örnekteki bazı maddeler nicel analizi olumsuz yönde etkileyebilir.

 Bu nedenle nitel analiz çoğu kez nicel analizin ilk basamağı olarak kabul edilir.