Bacillus licheniformis:
Bacillus licheniformis gram pozitif, hareketli, spor oluşturan, fakültatif anaerobik çubuk şeklinde olan ve Bacilli’nin Bacillus subtilis grubunda yer alan bir bakteridir. Bu bakteri apatojenik toprak bakterisidir ve doğada bitki/bitki materyalleri ile birlikte anılmaktadır ancak tozlarla yayılan yüksek dirençli endosporları herhangi bir yerden izole edilebilmektedir. Bacillus anthracis gibi poli-D-glutamat kapsülü üretir. Birçok suşu tarafından kırmızı pigment üretilir. Sporları toprakta olmaktadır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda serçe gibi ev kuşları ve ördekler başta olmak üzere kuşların göğüs ve kuyruk bölgelerindeki tüyleri arasında da bulunduğu görülmüştür. 30-50oC’de gıdalarda gelişimi gerçekleştirebilmektedir. Bacillus subtilis ve Bacillus pumilus gibi Bacillus licheniformis de subtilis grubunda yer almakta ve roplu ekmek gibi bozuk gıdalarla, gastroenteridis gibi gıda zehirlenmelerinde anılmaktadır. Bacillus licheniformis kontamine olmuş pişmiş et ve sebze tüketen insanlar için toksijeniteye ve gıda zehirlenmelerine neden olur. Bacillus licheniformis insanlarda septisemi, karın zarı iltihabı, göz iltihabı ve gıda zehirlenmeleri ayrıca sığırlarda kan zehirlenmesi ve düşüklerle ilişkilidir. Bacillus licheniformis süt ürünlerinde yaygın bir kontaminanttır. Bacillus cereus toksinlerinin dokümantasyonu fazla olmakla birlikte Bacillus licheniformis ürettiği toksinler henüz kanıtlanamamıştır. Gıda kaynaklı Bacillus licheniformis salgınları pişmiş et ve sebze tüketimleri ile ilişkilidir. Meydana gelen semptomlar mide ağrısı, akut ishal ve kusmadır. Semptomlar 2–14 saat içinde başlamaktadır. Gram pozitif ve termofilik bir bakteridir. Optimum gelişme sıcaklığı 50oC civarında olmakla birlikte daha yüksek sıcaklıklarda da canlı kalabilmektedir. Enzim salgılamasındaki optimum sıcaklık 37oC’dir. Sert çevre koşullarında spor formunda, uygun çevre koşullarında ise vejetatif formdadır. Endüstride amilaz ve proteaz üretimlerinde kullanılmaktadır. Medikal olarak kullanılan basitrasin antibiyotiğinin endüstriyel kaynağıdır. Bacillus licheniformis’ten kültür oluşturulması ile elde edilen proteaz biyolojik yıkama tozlarında kullanılır. Bakteri alkali koşullara iyi adapte olarak gelişim gösterebilir ve proteaz yüksek pH seviyelerinde kullanılabilir. Optimum 9–10 pH değerinde olan proteaz yıkama deterjanlarına ilave edilir ve giysilerdeki protein içeren kirlerin çıkartılmasını sağlar. Bu sayede düşük sıcaklık ve enerji kullanılabilmekte ve giysilerin çekme veya renklerin solma riski azalmaktadır. Bacillus licheniformis SB 3086 suşu süs bitkilerinde ve çimlerde fungal hastalıkları önlemek ve tedavi etmekte kullanılmaktadır. Tavsiye edilen şekilde kullanımı olduğunda çevreye ve insanlara zararlı değildir.