Polikarbonat Şişelerden Bisphenol A Salınımı ve Sağlığımız
Cincinatti Üniversitesi 'nden Scott M. Belcher ve ekibi Ocak ayında Toxicology Letters dergisinde Bisphenol A is released from polycarbonate drinking bottles and mimics the neurotoxic actions of estrogen in developing cerebellar neurons başlığı ile yayınladıkları makaleleri ile polikarbonat şişelerden Bisphenol A salınımı ile ilgili tartışmaları tekrar gündeme aldılar.
Polikarbonatlar , termoplastiklerin özel bir grubudur. İşlenmesi, kalıplanması, ısıl olarak şekillendirilmesi kolaydır, bu tip plastikler modern imalat sektöründe çok geniş kullanım alanı olan plastiklerdir. Polikarbonatlar olarak isimlendirilmişlerdir, çünkü uzun moleküler zincirleri içinde karbonat grupları (-O-CO-O-) tarafından bağlanmış fonksiyonel gruplara sahiptirler.

Polikarbonatlar endüstriyel olarak karşımıza polikarbonat levha, tüp, boru, mutfak eşyası, cam alternatifi, su şisesi, bebek biberonu, güneş gözlüğü, otomobil farı, CD gibi ürünler olarak çıkıyor.

Polikarbonatların üretiminde kullanulan Bisphenol A (BPA) , insan vücüdundaki endokrin sistemini bozan ve endocrine disruptor' adı verilen insan yapımı kimyasallardan birisi. Avrupa Birliği Enviromental Working Group tarafından hazırlanan Human Taxome Projectin web sitesinde BPAnın toksisite bilgileri edinilebilir. Bu nedenle de polikarbonatların gıda ile temas halinde bulunan uygulamaları ile ilgili olarak akıllarda bir çok endişe var. Hatta BPAnın insan sağlığı üzerindeki etkisini netleştirmek ve ortak bir dil kullanabilmek için bağımsız bilim adamları Center for the Evaluation of Risks to Human Reproduction (CERHR) of the National Toxicology Program (NTP) tarafından düzenlenen bir organizasyon ile 2007de bir araya toplanmışlar ve 2,5 gün süren bir toplantı yapmışlar. 2,5 gün içerisinde yaklaşık 500 adet bilimsel makale incelenip bir karar alınması planlanmış ama konunun karmaşıklığından bu incelemeler tamamlanamamış ve ikinci bir toplantı düzenlenmesine karar vermişler. Birinci toplantı sonucunda hazırlanan konu ile ilgili taslak rapora ise buradan ulaşabilirsiniz (417 sayfa, yaklaşık 8mblık pdf dosyasıdır, dosyayı indirmek için sağ tuşla farklı kaydedin).


Laboartuarda yapılan hayvan deneylerinde çok az miktarlardaki BPA'nın bile çok zararlı etkilerinin olduğu birçok bilim adamı tarafından gözlemlenmiş, ancak BPA'nın insanlar üzerindeki etkisi üzerine henüz klinik bir çalışma yok. Bunun yanında bilim adamları bu kimyasalın insan üzerine olan etkileri konusunda ciddi endişeleri var.


İlginç bir durum ise şu; Frederick S. vom Saal ve Claude Hughes'un An Extensive New Literature Concerning Low-Dose Effects of Bisphenol A Shows the Need for a New Risk Assessment' başlıklı makalelerinde özetledikleri gibi devlet tarafından desteklenen bilimsel çalışmalar BPA'nın düşük dozlarda dahi zararlı etkilerinin olduğunu raporlarken, polikarbonat endüstrisi tarafından desteklenen makalelerde durum tam tersi; zarar ihmal edilebilir! Bu kargaşanın iki güzel örneğini BPAnın endüstriyel tanıtımı ve savunucusu pozisyonunda görünen web sitesi www.bisphenol-a.org ve insan sağlığı savunucusu ilginç bir site;www.ourstolenfuture.org . Her iki sitede de birbirlerinin karşıtı ifadelerde bulunan bilimsel çalışmalara ulaşılabilir. www.bisphenol-a.org sitesinin toksikoloji bölümünün başındaki ifade ise aynen şu; The toxicological effects of bisphenol A are well understood. One of the most extensively tested materials in use today, BPA exhibits toxic effects only at very high exposures.


Belcher ve arkadaşları kullanılmış polikarbonat su şişelerini ve aynı marka ile satın aldıkları yeni polikarbonat su şişelerini, normal hayatta bu polikarbonat su şişelerinin kullanım şartlarını simüle edecek şekilde 7 gün boyunca test ettiler ve polikarbonat şişelerden salınan BPA'nın kullanılmış ve yeni şişelerde aynı olduğunu buldular. Ancak, kaynar suya tabi tutulmuş polikarbonat şişelerin çok daha fazla BPA salınımı gerçekleştirdiğini gözlemlediler. Aradaki farkın ise 15 ile 55 kat arasında değiştiğini rapor ettiler.


Burada dikkat edilmesi gereken konu ise polikarbonattan mamül bebek biberonları. Çünkü bu biberonlar bir çok anne tarafından kaynar su veya buhar ile dezenfekte ediliyor. Oda sıcaklığında bu biberonların kabul edilebilir seviyelerde BPA salınımı yaptığı varsayılsa bile, böyle bir dezenfeksiyon uygulamasında risk iyice artıyor. Biberon içindeki sütün de normalden çok daha fazla sıcak olduğu düşünülürse polikarbonat bebek biberonu kullanmadan önce bir kere daha düşünmek lazım.


Elbette bu konunun uzmanı değilim.Bu makaleyi haber olarak buraya taşımamın sebebi ise bebek sahibi anne ve babalarımızı durumdan haberdar etmek. Konu hakkında daha detaylı bilgisi olan arkadaşlar yorumları ile katkıda bulunabilirler.

Sağlıcakla.. Kaynaklar;
Hoa H. Le, Emily M. Carlson, Jason P. Chua, Scott M. Belcher, Bisphenol A is released from polycarbonate drinking bottles and mimics the neurotoxic actions of estrogen in developing cerebellar neurons, Toxicology Letters 176 (2008) 149156
http://www.bisphenol-a.org/whatsNew/...ndScience.html
National Institute of Environmental Health Sciences: Questions and Answers about the CERHR Bisphenol A Report.
Frederick S. vom Saal ve Claude Hughes, An Extensive New Literature Concerning Low-Dose Effects of Bisphenol A Shows the Need for a New Risk Assessment'
http://en.wikipedia.org/wiki/Polycarbonate
http://ec.europa.eu/research/endocri...uption_en.html
http://www.ourstolenfuture.org/NewSc...la/bpauses.htm
http://www.bisphenol-a.org/scipub/tox.html
NTP-CERHR REPORT on the REPRODUCTIVE and DEVELOPMENTAL TOXICITY of BISPHENOL A
http://www.bodyburden.org/chemicals/...?chemid=100357

Kaynak: Kimyamuhendisi.com