Konu: Çözeltilerin Konsantrasyonları

Miktarı bilinen bir maddenin, miktarı bilinen bir çözücüde çözülmesiyle, konsantrasyonu belli bir çözelti elde edilir. Konsantrasyon çeşitli şekillerde verilir.

Ağırlık Esasına Göre Verilen Yüzde Çözeltiler
Herhangi bir maddenin 10 gramının 90 gram çözücüde çözülmesiyle elde edilen çözeltiye %10 luk çözelti denir. Böyle bir çözeltinin hacmi 100 ml den noksan veya fazla olabilir. Genel olarak a gram madde, b gram çözücüde çözülmüşse, elde edilen çözeltinin konsantrasyonu,

%X = a / (a+b) x 100 dir.

Hacim Esasına Göre Verilen Yüzde Çözültiler
Herhangi bir sıvının 10 ml sinin başka bir sıvıyla 100 ml ye tamamlanmasıyla elde edilen çözeltiye %10 luk çözelti denir. Böyle bir çözeltinin ağırlığı 100 gramdan fazla veya noksan olabilir, ama hacmi 100 ml dir.

Bu esasa göre yapılan çözeltiler, sıvıların sıvılar, içinde çözülmesiyle elde edilen çözeltilerdir. Genel olarak a ml lik bir sıvının, b ml ye tamamlanmasıyla elde edilen çözeltinin konsantrasyonu,

%X = a / b x 100 dir.

100 Gram Çözücüde Çözülmüş Miktarlar
Konsantrasyonlar bazen 100 gr çözücüde çözünmüş madde miktarlarıyla verilir. Yüz gram çözücüde çözünen miktar; gram, miligram ve mikrogram cininde verilebilir.

100 ml Çözücüde Çözülmüş Miktarlar
100 ml çözücüde çözünen madde miktarları da konsantrasyon ölçüsüdür.

Molal Çözeltiler
1000 gram çözücüde bir mol veya bir formül gram veya molkül gram herhangi bir maddenin çözülmesiyle elde edilen çözeltiye bir molal çözelti denir.

Genel olarak formül ağırlığı T olan bir maddenin a gramı, b gram çözücüde çözülmüşse teşekkül eden çözeltinin molalitesi (m),

m = (1000.a) / (b.T) dir.

Molar Çözeltiler
Litresinde bir mol veya bir formül gram madde ihtiva eden çözeltiye molar çözelti denir. Genel olarak b ml çözeltide, formül ağırlığı T olan bir maddeden a gram çözülmüşse çözeltinin molaritesi (M),

M = (1000.a) / (b.T) dir.

Normal Çözeltiler
Litresinde bir ekivalent gram veya bir eşdeğer gram madde ihtiva eden çözeltiye normal çözelti denir. Bir maddenin bir ekivalent gramı, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bir gram hidrojen veya 8 gram oksijen veya 6 gram karbon yerine geçebilen veya onunla birleşen miktarıdır.

Buna göre bir maddenin arzu edilen kullanma yerine ve reaksiyonuna göre çeşitli ekivalent gramları olabilir.

Bome Derecesi
Bome derecesi, teknik bir konsantrasyon öçüsüdür. %15 NaCl ihtiva eden bir çözeltinin bome derecesine keyfi olarak 15 denmiştir.Bome derecesiyle verilen çözeltilerin yüzdelerine geçmek için, matematik bir bağlılık yoktur. Ancak deneylerle meydana getirimiş cetvellerden yararlanılır. Bome dereceleri aynı olan maddelerin yoğunlukları aynı olmakla beraber yüzdeleri farklıdır.

Mol Sayısı
Bir maddenin gram olarak verilen miktarının formül ağırlığına oranından çıkan sıvıya o maddenin mol sayısı denir. Formül sayısı daha uygun olmakla beraber, bir alışkanlık neticesi, mol sayısı daha çok kullanılmaktadır.

Mol Oranı
Bir çözeltide, bulunan maddelerin mol sayısının oranına mol oranı denir. Çözeltideki A nın mol sayısı x, B nin mol sayısı y ise, mol oranı (ß),

ß = x / y dir.

Mol Kesri
Bir çözeltide bulunan A maddesinin mol sayısı x, diğerininki u, y, z olduğuna göre, A nın mol kesri (α),

α = x / x+u+y+z

hocam maşallah coştun haaaa