: Ekstraksiyon
: Doc
: Hazırlayan bilinmiyor, ek kaynakça dosya içerisinde

Yağ üretimi yapan bir firma, ürün geliştirmek amaçlı pilot tesislerinde soya fasülyesinden yağ eldesi üzerine AR-GE çalışmaları yürütmeyi planlamaktadır. Bu amaçla tesiste 1 ton soya fasülyesi ile ön çalışma yapılmasına karar verilmiş ve uygun özellikte bir katı sıvı ekstraksiyon sisteminin tasarlanması istenmiştir.
Yapılan çalışmalar sonucu katı sıvı ekstraksiyon sisteminde; 1 kg soya fasülyesi için 1 kg çözücü kullanıldığı ve soya fasülyelerinin işlem sonunda %0,8 yağ içerdiği gözlemlenmiştir.
Öncelikle bu bir pilot tesis olduğu için seçilen ekstraksiyon sisteminin, kesikli ekstraksiyon sistemi olması gerekmektedir. Kesikli ekstraksiyon sisteminde kullanılan başlıca çözücü kimyasal maddeler ise; heksan, petrol eter, karbon sülfür, aseton, etileter, triklor etilen gibi maddelerdir ve tasarlanan sistemde heksan kullanılması öngörülmüştür.
Ekstraksiyon sistemi ve çözücünün seçilmesinden sonraki ilk aşama, soya fasülyesinin yağ içeriğinin belirlenmesidir. Bu amaçla yapılan araştırmalarda soya fasülyesinin yağ içeriğinin %18-24 arasında değiştiği görülmüş ve işlemlerde %18 baz alınmıştır.
Soya fasülyesinin yağ içeriği belirlenmesinin ardından gelen aşama ise ekstraksiyon sisteminin tek kademe gibi düşünülüp, son misella konsantrasyonunun hesaplanmasıdır. Yapılan hesaplamalarla bu değer %24,7 olarak bulunmuştur.
Daha sonra kademe sayısı hesabı aşamasına geçilmiştir. Kademe sayısı hesabında son kademeden başlanarak çözüm yapılması gerekmektedir. Solvent konsantrasyonu %0,5'in altına düştüğünde elde edilen solvente taze solvent denilmektedir ve bu noktada işleme son verilmelidir. Bu işlem basamakları takip edildiğinde kademe sayısı %100 etkinlikte çalışan bir ekstraksiyon sistemi için 4 kademe olarak bulunmuştur.
Yapılan araştırmalarda kesikli ekstraktörlerin fiyat aralığının kademe başına $1000-10000 arasında değiştiği gözlemlenmiş ve pilot bir tesis için tasarım yapıldığından en düşük maliyet alınmıştır. Bu da yaklaşık 1500 TL ye eş değer niteliktedir. Yani 4 kademeli ekstraktörün yerine teslim fiyatı 6000 TL olarak bulunmuştur.


: