Konu: Fındık

Ülkemiz, dünya fındık üretiminin yaklaşık % 70’ini, dünya fındık ihracatının ise % 70-80’ini tek başına gerçekleştirmektedir.

Fındık bu yönleriyle ülkemizin gerek üretim, gerekse ihracat yönünden dünya piyasalarında hemen hemen tek başına hakim olduğu veya olabileceği nadir ürünlerimizden birisidir

Sanayileşme çabasında bir ülke olmamız nedeniyle, toplam ihracat içerisinde sanayi ürünlerinin payının artması ve buna bağlı olarak tarım ürünleri payının azalması öngörülmektedir.

Ancak Türkiye ekonomisi tarıma dayalı niteliğini sürdürmekte; tarım ürünleri ihracatının toplam ihracat içerisindeki payı azalmakla birlikte önemini korumaktadır.

Fındık tek başına ülkemize her yıl ortalama 600-700 milyon dolarlık döviz kazandırmakta, tarımsal ihracat gelirlerinin dörtte birini karşılamaktadır.

Fındığın tarımsal ihracat gelirleri içindeki payı ise % 23 civarındadır

Türkiye’nin fındık ihracatı ürün grupları bazında analiz edildiğinde;

- Türkiye’nin toplam fındık ihracatı içinde en fazla payı % 73-75 ile naturel iç fındığın aldığı görülmektedir.

Fındık ithalatçısı ülkeler gelişmiş teknolojilerle donatılmış modern işleme tesislerine sahip olduklarından talepleri daha çok naturel iç fındık üzerinde yoğunlaşmaktadır.

- Kabuklu fındık ihracatının toplam fındık ihracatı içindeki oranı ise % 0.03 civarındadır.

Yıllardan beri ülkemizin geleneksel ihraç ürünlerinden olan fındıkta,

2000 yılında:
112 bin ton iç fındık ihraç edilerek,
367 milyon dolar;

2001 yılında:
174 bin ton iç fındık ihraç edilerek,
485 milyon dolar döviz girdisi sağlanmıştır

Son yıllara kadar sadece kabuklu ve iç fındık ihraç eden ülkemiz, fındık sanayiinin gelişmesi sonucu işlenmiş fındık ihracatına da ağırlık vermeye başlamıştır.

İleri düzeyde fındık işleme ünitelerinin kurulmasıyla birlikte, ülkemizde ihraç edilen işlenmiş fındık ürünleri oranının %30’a yükseldiği bildirilmektedir.

Beslenmemizde önemli bir yeri olan fındık, bütün dünyada çok geniş bir tüketim alanına sahiptir.

Çerez olarak tüketilebildiği gibi, çeşitli işlemlere tabi tutulup mamul fındık ezmesi, fındık püresi, fındık krokanı, vs.) hale getirilerek ve birçok yiyeceğe katılarak da tüketilmektedir.

Dünyada fındık %70 oranında çikolata, %15 pasta ve şekerleme, %10 çerez olarak ve %5 diğer alanlarda tüketilmektedir.

TÜRKİYE’ DEKİ FINDIK SANAYİİNİN MEVCUT DURUMU

Kurutulmuş kabuklu fındıklar, fındık kırma tesislerinde kırılarak naturel iç fındık elde edilmektedir.

Naturel iç fındıklar da, fındık işleme tesislerinin hammaddesidir ve bu tesislerde beyazlatılmış fındık, kavrulmuş fındık, fındık unu gibi katma değerli çeşitli ürünlere dönüştürülmektedir.

Türkiye’deki Fındık İşleme Tesislerinin
Teknolojik Özellikleri
Mevcut Sayı ve Kapasiteleri

Fındık işleme sanayiinin ürünlerinin üç gruba ayrıldığı bildirilmektedir:

-Birinci jenerasyon ürünler, kavrulmuş, beyazlatılmış, kıyılmış, dilinmiş toz ve ezme fındık çeşitleri;
-jenerasyon ürünler, fındık füreleri, krokanlar ve nugatlar;
-Üçüncü jenerasyon ürünleri ise fındık filipsleri, fındık drajeleri ve araştırması süren diğer ürünlerdir.

Halen Türkiye ihracatının %25-30’unu ileri derecede işlenmiş fındık ürünleri oluşturmaktadır.

-derecede işlenen fındıklardan; beyazlatılmış ve kavrulmuş fındıkla bunlardan öğütülerek elde edilen fındık unu, dilinmiş ve kıyılmış,
-yine ileri derecede kavrulmuş içten elde edilen fındık püresi ve fındık ezmesi,
-fındık püresinin kakao ve diğer katkı maddeleri ile karışımıyla fındık nugası gibi ürünler elde edilmektedir.
-Bu ürünlerden fındık ezmesi, şeker ve vanilya karışımında elde edilmekte ve halen yalnızca Fiskobirlik’te, önceleri krokan adı ile bir çeşit fındık pastası üretilmekte iken, son zamanlarda, değişik bir yöntemle piyasadaki adı ile sade olarak fiskat ve fisko üretilmektedir.

Ülkemizde yaygın olarak işlenen fındık ürünleri

Beyazlatılmış fındık:

Naturel iç fındıklardan zar attırılarak elde edilir. Raflı ve bantlı tip kavurma makinaları kullanılır. Kavurma makinasından çıkan fındıkların zarları, üzerinde sabit fırçaları bulunan makinelerde alınmaktadır. Ayrıca yüksek basınçlı havayla zar alma işlemi de uygulanmaya başlanmıştır.

Kavrulmuş fındık:

İç fındıklardan zar attırılarak elde edilmiş, en çok % 3 nem taşıyan, bir üründür. Çerez olarak doğrudan tüketilir, gıda sanayiinde hammadde olarak kullanılır.

Kıyılmış fındık:

İç fındıkların tekniğine uygun olarak parçalar halinde kesilmesiyle elde edilen bir fındık ürünüdür. Kıyılmış fındık, kapalı bir hazne içinde dönen bıçaklarla yapılmaktadır ve müşteri isteğine göre, eleklerle 2-7 mm, 2-4 mm, 3-5 mm ve 0-7 mm olarak boylandırılmaktadır. Pasta, tatlı ve dondurma üretiminde kullanılmaktadır.

Dilinmiş fındık:

Beyazlatılmış iç fındıkların dilinmesiyle elde edilen bir fındık ürünüdür. Dilimleme makinasında bulunan açıkları ayarlanabilir bıçaklar sayesinde dilimleme kalınlığı ayarlanabilmektedir. Pasta ve tatlı üretiminde, her türlü tatlı kurabiye, kek vs'de kullanılan bir garnitür malzemesidir.

Fındık unu:

İç fındıklardan öğütülmek ya da yontulmak suretiyle elde edilen ve en çok 2 mm. boyutunda bir fındık ürünüdür.

Fındık püresi:

İç fındıkların 190 °C de kavrulduktan sonra öğütme makinasından geçirilip yarı akışkan hale getirilmesiyle yapılır. Özellikle çukulata hammaddesi olarak kullanılmaktadır.

Pralin:

Fındık püresinin şeker, nebati yağ, süttozu, kakao, doğala özdeş aromalar (çikolata aroması ve vanilin) ve emülgatör (lesitin) ile karıştırılmasıyla elde edilir.

Fındık krokantı (ezmesi):

Kavrulmuş fındığın şeker ve doğala özdeş aroma (vanilya) ile karıştırılıp ezilmesiyle elde edilir.

Fındık likörü:

Kavrulmuş fındık aromasının çeşitli renk ve/veya koku verici diğer alkolde çözünebilen aromalarla tekniğine uygun olarak karıştırılmasıyla yapılır. Ülkemizde ilk denemeleri gerçekleştirilmiştir.

Fındık sosu:

Fındık yağından yapılmaktadır. Ülkemizde üretilmemektedir.

Nuga:

Fındık püresinin şeker, nebati yağ, süttozu, kakao, doğala özdeş aromalar (çikolata aroması ve vanilin),emülgatör (lesitin) ile karıştırılmasıyla elde edilen bir üründür.

Nutkrem:

Fındık püresinin şeker, süttozu, nebati yağ, doğala özdeş aroma (vanilin) ve emülgatör (lesitin) ile karıştırılmasından elde edilen bir üründür.

Fındık yağı:

Fındık ham yağı, fındık meyvesinden fiziksel işlemler ve ekstraksiyonla elde edilen, kimyasal işlem görmemiş, oleik esaslı bitkisel bir yağdır. Diğer bitkisel yağlara oranla oleik esaslı, yani tek çifte bağ yapısında olması sebebi ile vücutta parçalanması ve sindirimi kolay, erime noktası düşük ve bilinen bütün sıvı yağlara göre oksitlenme ve acılaşma süreleri de daha uzundur

-Fındık kırma ve işleme sanayiinde kapasite kullanma oranı, rekolte ve finansman imkanlarına bağlı olarak değişebilmektedir.

-Sektördeki firmaların genellikle aile şirketi özelliğindeki küçük ölçekli firmalardan oluşması ve çok ortaklı büyük firmaların sayısının az olmasının, atıl kapasiteyi artıran bir diğer önemli etken olduğu da belirtilmektedir.

-Sektörde çok düşük kapasite ile çalışılması işletme masraflarını artırmaktadır.

-Fındık kırma ve işlemenin, piyasanın talepleri doğrultusunda yılın belirli aylarında (genellikle Eylül-Aralık dönemi) yapılmasının zorunluluğu ve farklı mamullerin (beyazlatılmış ve kavrulmuş fındık gibi) aynı makinalarda üretilmesi, sektördeki atıl kapasitenin tamamen önüne geçilmesini engellemektedir.

-Fındık işleme tesislerinin ana mallara göre kapasiteleri incelendiğinde, fındığı ileri tekniklerle işleyen işletmelerin toplam kapasitesi 291 510 ton iç fındığa eşdeğerdir.

-Bunun %14.27’sine sahip olan Fiskobirlik’in toplam kapasitesi 41 610 ton iç fındık/yıl’dır.

-Bu miktar içerisinde özel tesislerin payının ise %85.7 olduğu görülmektedir.

Fındık kırma ve fındık işleme fabrikaları, fındık yetiştiriciliğinin yaygın olduğu sırasıyla Ordu, Giresun, Sakarya, Samsun, Trabzon ve Bolu illerinde yoğunlaşmıştır.

Uygulanan fiyat destekleme politikasının etkisiyle Orta ve Batı Karadeniz bölgesinde fındık yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması ve devletin bu bölgelere de yatırım teşviki sağlaması, bu bölgelerdeki fındık kırma ve işleme tesislerinin sayısını artıran en önemli etkenler olmuştur.

İşlenmiş fındık ürünleri ihracatını gerçekleştiren firmaların ölçeksel dağılımında, küçük firmalar önde yer almaktadır. Tesislerin % 5.7’si büyük ölçekli şirket yapısındadır ve bunların yıllık ihracat miktarı 10 bin tonun üzerindedir.

İşletmelerin % 14.3’ü, 4-10 bin ton ürün ihraç eden orta ölçekli işletmelerden, % 80.0’i de küçük firmalardan oluşmaktadır.

hakan çikolata sektöründe çalıştığın belli oluyor yaa fındıkla yakından ilgileniyorsun
ellerine sağlık, paylaşımın için teşekkürler

hakan bana fındık demeeeee bu yazki anılarım depreşiyor

Alone_AngeL Nickli Üyeden Alıntı

hakan bana fındık demeeeee bu yazki anılarım depreşiyor

çokmu fındık toplattılar sana

Akın52 Nickli Üyeden Alıntı

Alone_AngeL Nickli Üyeden Alıntı

hakan bana fındık demeeeee bu yazki anılarım depreşiyor

çokmu fındık toplattılar sana

hayır ama köyde nereye baksam heryere fındık serili daha yeni atlattım gözümü kaparsam gözümün önüne geliyolardı

merhaba hakan bey,
bende şimşek bisküvi ve gıda san. as de üretim mühendisi olarak çalısıyorum.kişisel mailinizi verirseniz size bazı sorularım olucak yardımcı olursanız sevinirim

serpil acar
acarserpil@gmail.com