Özet

Işınlama, gıdaların belirli dozlarda gama ya da X-ışınlarına maruz bırakılması ile kalite ve güvenliğini sağlayan bir koruma metodudur. Özellikle son yıllarda tüm dünyada gıda kaynaklı hastalıklardaki büyük artış araştırma çevrelerini ve sanayiyi etkin koruma yöntemlerinin araştırılmasına yönlendirmiş ve bu kapsamda eski bir yöntem olan ışınlama tekrar gündeme gelmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda bir çok gıda ürününün güvenliğini sağlamada etkinliği ortaya konmuş ve bir çok ülke ışınlamanın gıda sanayinde kullanılmasına izin vermiştir. Diğer gıda isleme ve muhafaza yöntemlerinde olduğu gibi ışınlama da gıdaların besin değerini etkileyebilmektedir. Bu incelemede literatürde günümüze kadar yapılmış olan araştırmalar sonucu ışınlamanın gıdaların besin değeri üzerindeki etkileri incelenmiştir.


1.Giriş

Işınlama basitçe gıdaların belirli dozlarda gama veya X-ışınlarına maruz bırakılması şeklinde tanımlanabilir. Işınlama işleminde alınan enerji, absorblanmış radyasyon dozu olarak adlandırılır ve birim olarak Gray (Gy) veya rad kullanılır. 1 Gy 100 rad olup, 1 rad ise 100 erg/g dir. Gama ışınları radyoaktif izotoplar olan kobalt-60 (Co60) yada sezyum-137 (Cs137) kaynaklarından, ya da elektrikle çalışan elektron hızlandırıcalardan da elde edilir. Elektron hızlandırıcılarda radyoaktif bir madde söz konusu olmayıp, kaynak X-ışınlarında olduğu gibi elektrikle çalışan bir makinedir. Gıda ışınlamada en yaygın olarak kullanılan yöntem Co60 ve elektron hızlandırıcılardır. (Manuel ve Lagunas, 1995).
Işınlamaya, içerdiği radyasyon gibi teknik terimler ve nükleer enerji ile ilgili oluşundan ve ışınlanan gıdaların radyoaktif hale gelebileceği kuşkularından dolayı tüketiciler ve birçok antinükleer grup tarafından karşı cıkılmıştır. Ancak, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Gıda ve Tarım Organizasyonu (FAO) ve Codex Alimentarius Commission gibi bir çok ulusal ve uluslararası komite ve organizasyon ışınlanmış gıdaların potansiyel toksisite, besin açısından uygunluk ve potansiyel mikrobiyolojik risk açısından güvenliğini incelemiş ve iyi üretim teknikleri (GMPs) ve iyi ışınlama teknikleri uygulandığında gıda ışınlama işleminin güvenli olduğunu ışınlama işleminin gıdaları radyoaktif hale getirmediğini belirtmişlerdir (Morehouse, 2002).

Dosya türü: doc
Şifre: www.forumfood.net