Konu: Gelecekte beslenme daha sağlıklı olacak!

Gıdalardaki zararları maddelerin çıkarılarak yerine sağlıklı ikamelerinin konulmasıyla elde edilen ''fonksiyonel gıdalar'' sayesinde yakın bir gelecekte fast food bile sağlıklı hale gelecek

Gıdalardaki zararlı maddelerin çıkarılarak ya da yerine sağlıklı maddeler eklenerek sağlığa yararlı hale getirilmesi olarak açıklanan fonksiyonel gıdalar hem düşük kaloriyi vaad ediyor hem de vücut için gereken sağlıklı maddelerin maksimum alınmasını sağlıyor. Fonksiyonel gıdalar, besinlerdeki tuzun ve şekerin azaltılmasını, yağların daha sağlıklı hale getirilmesini sağladığı gibi kolesterolü ve tansiyonu düşürme, sindirim sistemini iyileştirme gibi pek çok yarar sağlıyor.

Tübitak MAM tarafından düzenlenen 2. Uluslararası Gıda ve Beslenme Kongresi için bir araya gelen uzmanlar, yakın bir gelecekte fast food yiyecek ve içeceklerin dahi daha sağlıklı hale geleceğini açıkladı. Uzmanlar, gelecekte bir çok gıdanın düşük yağlı, düşük kolesterollü, düşük tuz ve şeker oranlarına sahip olacağını ve daha sağlıklı hale geleceğini bildirdi.

Kongreye katılmak için İstanbul’a gelen Hollanda Maastricht Üniversitesi Beslenme ve Toksikoloji Araştırma Enstitüsü, İnsan Biyolojisi Bölümü Araştırmacı Öğretim Üyesi Dr. Fred Brouns ile Cargill Avrupa Araştırma ve Geliştirme Merkezi Araştırmacısı Aline Adam, fonksiyonel gıdalar ve geleceği hakkında sorularımızı yanıtladı.

Fonksiyonel gıda nedir?
Fonksiyonel ürünlerde insan sağlığını tehdit eden tuz, trans yaÇ gibi unsurlar azaltılır. Fonksiyonel gıdaların geliştirilmesinde temel amaç, besinlerin içindeki zararlı unsunların azaltılmasıdır. İkinci amaç ise o gıdayı zenginleştirmektir. Genel olarak amacımız, pazara çok daha sağlıklı ürünleri sokmak.

Fonksiyonel gıdaların sağlığa katkısı neler olacak?
Pek çok toplumda tuz tüketimi aşırıya kaçıyor. Bu durum da hipertansiyonu tetikleyerek kardiyovasküler hastalıklara yol açıyor. Sonuç olarak binlerce kişinin ölümüne neden oluyor. Yine kızartmalarda kullanılan yağlar, trans yaÇ asitleri içeriyor. Bunların da kolesterolü artırıcı etkisi var. İşte tüm bunlar gıda endüstrisini harekete geçirip gıdalarda tuzun azaltılması ya da sağlıklı yağların kullanımıyla ilgili araştırmalar yapmaya yöneltti. Tabii gıda endüstrisi bu tip fonksiyonel ürünleri çıkarırken besinlerin tadını değiştirmemeye de özen gösterdi.

Peki gıdalar ''fonksiyonel'' hale nasıl getiriliyor?
Yoğurt, meyve suyu, margarin gibi gıda ve içeceklere C vitamini, kalsiyum, bitkisel stenoller (sebze ve meyvelerin içinde bulunan temel maddeler) gibi belli hammaddeler katılıyor. Gerektiğinde de içeceklerin içindeki şeker ve yaÇ azaltılıyor. Bunların yeri alternatif maddelerle ikame ediliyor. Hatta yeni araştırmalarda ''alternatif tuz'' geliştirildi. Bildiğimiz klasik tuza bakarsanız bu sodyum klorürdür. Bu da tansiyonu yükseltir. Geliştirilen alternatif tuz ise potasyum klorür içeriyor. Burada yapılan işlem, tuzun bir kısmını yani formülündeki sodyumu çıkararak yerine potasyum konulmasıdır.

Fonksiyonel gıdalara ilgi artıyor mu?
Son altı yılda Avrupa’da fonksiyonel gıda pazarı yüzde 50 arttı. Avrupa ve ABD’de özellikle stenollü margarin ve yoğurtlar, prebiyotik ürünler ve meyve suları sık tüketilen fonksiyonel gıdalar arasında yer alıyor. Hidrojene yağlar, cips ve patates kızartmalarında kullanılıyor. Son olarak araştırma merkezimizde çok farklı proseste farklı bir yaÇ geliştirdik. Zeytinyağda bulunan ve kalp hastalıklarına karşı koruyucu olduğu bilinen ''oleik asit''ten zengin bir yaÇ geliştirdik. Bu yağda sıfır oranda trans yaÇ var.

Yani fast food için sağlıklı yaÇ geliştirdiniz. Peki bu gelişme, yakın bir gelecekte fast food’ların dahi sağıklı olacağı anlamına mı geliyor?
Evet yakın bir gelecekte fast food ürünleri de daha sağlıklı hale gelecek diyebiliriz. Zaten Mc Donalds için özel bir yaÇ ürettiyoruz. Coca Cola için de şeker oranını azaltmak için doğal bir şeker geliştirdik. Meyve suları için geliştirdiğimiz şekerle de kalori, yarı yarıya azalıyor. Tüm bunlarda amaç, düşük kalorili bir beslenme ve doğal bir ürün sunmak.

Fonksiyonel gıda eşittir düşük kalorili gıda demek midir?
Evet. Fonksiyonel gıdaların bir özelliği de düşük kalorili olmasıdır.

Obeziteyle savaşta fonksiyonel gıdaların önemli bir rolü olacak diyebilir miyiz?
Özellikle genç nüfusta obezite önemli bir sorun. 50’li yaşlarda görülen diyabet ve kalp hastalıklarının görülme yaşının 30’lu yaşlara düşeceği tahmin ediliyor. Toplumlar giderek daha hareketsiz hale geliyor. Bir çok aile günün 4 - 8 saatini televizyon başında geçiriyor ve bu süre içinde hiç hareket etmeyip cips yiyor, kola içiyor. Bu nedenle obeziteyle savaşta düşük kalorili fonksiyonel gıdaların önemli bir rolü olacaktır. Hatta şu anda obeziteyle savaşta en büyük trendin bu olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Fonksiyonel gıdalar gelecekte neleri değiştirecek?
Piyasada olan pek çok gıda kesinlikle daha sağlıklı olacak. Gıdalar daha düşük yağlı, daha az tuzlu ve şekerli, ekstra vitaminli ve düşük kolesterollü olacak. Ama lezzetini de koruyacak.

Kutu sütler anne sütü kadar besleyici olacak

Uzmanlar, Omega - 3 katkısıyla anne sütüne yakın süt elde edilebileceğini söylüyor. Bunun için anne sütündekine benzeyen bir şekerin kullanılacağını belirtiyorlar.

keşke bu araştırma doğru olsa .. gün geçtikçe insan sağlığı ile daha çok oynanılıyor

bu kadar kötümser olmayalım lütfen ya bunu başaracak olan bizleriz hepimiz bence pırıl pırıl insanlarız herkes girdiği yerde birşeyleri değiştirebilirse ne mutlu bizlere bence diye düşünüyorum sabır en büyük erdemdir

tuana sadece biz gıda mühendisleri bunu düzeltemeyiz dünya döndükçe ve biirşeyler üretildikçe bu üretilen şeyler insan sağlığı için hep bir tehlike .... katılan katkı maddeleri biz gıda mühendisleri olarak katma PATRON MU diyeceğiz ?? hayır meyvelerde sebzelerde hormon kullanılıyor ??? hayıııııııııırrrrrrr kullanmayınmı diyeceğiz ?? evet deriz belki ama... dinleyen olmaz ... dünya döndükçe insan sağlığı her geçen gün daha çok bozulacak galiba

evet haklısın ama benim hala ümidim var artık herşeyin organik olanına yöneliyor halkta bilinçleniyor yavaş yavaş buda iyi bence tabi halk değiştikçe patronlarda ister istemez değişmek zorunda olcaklar önceden insanlar birşey alırken dikkat etmezken şimdilerde ellerinde bir liste halinde (e kodları bulunan) market reyonlarında geziyorlar halkımızda anlıyor artık bişeylerden sanırsamki

ben bu kadar iyimser olamıyorum açıkçası. bilim geliştikçe insan hayatını malesef daha fazla tehdit eder hale geliyor. her ne kadar istisnalar olsa da bu böyle malesef.
sonumuzun yaklaştığını düşünüyorum ben.

ozaman ben fazla polyanayım galiba ama inşallah düzelicek ya umarım öyle olucak

ferasete katılıorum .... evet halkımız organik tarıma yöneldi haklısın ... ama bizler zaten eskiden yani çok eskiden hep organik tarımla uğraşıyorduk ... ve organik tarım ürünleri yiyorduk .......şimdi yeni birşeymiş gibi pişirip önümüze geldi ???? hemde 1 kilo elma 10 YTL olarak

evet o konuda haklısın ama en azından buda bir adım bence aslında ben bu ürünlerin tam olarak organik olduğunu düşünmüyorum ama neyse ya inşallah daha iyi olacak ben hala ümitliyim galiba

inşallah dediğin gibi olur.

Bencede bilim bu mantıkla ilerledikçe sonumuz pekiyiye gitmez. Hangi mantıktan bahsediyorum:
Bilim önce doğa karşısında hala bir ilkokul çocuğu olduğunu kabul etmesi lazım. Doğa gıdalar konusunda o kadar güzel bir denge kurmuş ki biz bunun kıyısından birşey anladığımızda herşeyi çözdüğümüzü zannediyoruz ve hemen yargılara varıyoruz bu kötüdür bu iyidir diye. Ama yıllar sonra anlıyoruz ki o dağal denge içinde oluşan sinerji ve etkileşimler sayesinde bizim bildiğimiz kurallar alt üst oluyor. O yüzden bence insnalığın geleceğini kurtaracak yegane şey organik tarımdır. Çünkü insanoğu ne kadar kurcalarsa o kadar çok daha fazla dengeyi bozuyor. Gıdaların korunması için bulduğumuz birçok şey faydanın yanında mutlaka belirli bir zarara ve kayba uğratıyor. Aslında böyle düşününce mesleğimizle çelişiyormuşuz gibi geliyor ama tam aksine bir doğann sırlarını çözmeyi başarabilirsek çok daha sağlıklı ve uzun süre dayanıklı gıdalar üretebiliriz...