: Gıda Denetiminde Denetçi Davranışı
: Pdf
: Prof. Dr. Recep AKDUR

1.1. Konunun Önemi
Canlıların yaşamı sırasında, bedenlerinde cereyan eden biyolojik faaliyetler, yapım ( metabolizma ) ve yıkım ( katabolizma ) faaliyetleri olarak iki başlık altında toplanabilir. Yapım faaliyetleri sonucunda canlının oluşumu, büyüme ve gelişimi yanında yıpranan doku ve organların onarımı da sağlanır. Yıkım faaliyetleri sonucunda ise enerji elde edilerek, canlının yaşamı için gereksinim duyduğu enerji sağlanmış olur.
Madde ve enerjinin korunumu / termodinamik yasaları, canlılar için de geçerlidir. Canlı bedeninde yoktan enerji ve madde elde edilemeyeceği gibi var olan madde ve enerji de yok edilemez . Yalnızca madde başka bir maddeye ya da enerjiye, enerjiler ise diğer enerji türlerine dönüştürülebilir. Bu dönüşümler sonunda ( anabolizma ve katabolizma ) ve belli bir anda, canlı bedenindeki madde ve enerji miktarı sabit olup, canlı bu sabitliği / dengeyi koruduğu sürece ( homeostazis ) sağlığını koruyarak, büyüme ve gelişmesini sağlayabilir.
Tıpkı diğer canlılar gibi, İnsanlar da yaşamak ve sağlığını korumak için dışarıdan madde almak, aynı zamanda da aldığı bu maddeye eşdeğer miktarda madde ya da enerjiyi dışarıya atmak zorundadır. İnsanların, ağız yoluyla, dışarıdan aldığı / almak zorunda olduğu bu maddelere gıda, gıdaların alınması ( yenmesine ) olayına ise beslenme denmektedir.
Bu bilgilerden de çıkarılabileceği gibi, insanların yaşayabilmesinin, özellikle de sağlıklı yaşayabilmesinin, vazgeçilmez koşullarından birisi de beslenme; yani gıda tüketimidir. Gıdalar, bir yandan yaşamın vazgeçilmez unsuru iken, öte yandan da, bunların üretiminden tüketimine dek giden süreçte belli kurallara uyulmaz ise, kişi ve toplum sağlığını tehdit eden en önemli unsurlardan biri haline gelebilir. Gıdaların kişi ve toplum sağlığını tehdit eder hale gelmesine neden olabilecek olayların başlıcaları ise aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:

: