GIDA İSLETMELERİNDE RODENT PROBLEMİ ve
MÜCADELE YÖNTEMLERİ

Ömer ÇETİN * Harun AKSU *

Rodent Problem and Control Methods in Food Establishments
Summary : Rodents are destructive animals including rat and mice, and are important
sources of infection. They breed rapidly, destroy the food in fields and stores, and carry and
transmit pathogenic microorganisms and parasites. To provide food hygiene and to prevent
economical loses, rodents must be controlled. In this article, properties of some important rodents
and rodent control methods for food establishments will be reviewed.
Özet : Rodentler,sıçan ve farelerin de dahil oldugu zarar verici kemirgen hayvanlardır ve
önemli bir enfeksiyon kaynagı olarak dikkati çeker. Hızla çogalırlar. Tarla veya depolarda
bulunan gıdaları tahrip ederler ve patojen mikroorganizma ve parazitleri tasıyarak bulastırırlar.
Gıda hijyenini temin ve ekonomik kayıplarını önlemek için rodentler kontrol altında tutulmalıdır.
Bu makalede gıda isletmeleri açısından önemli bazı rodentlerin özellikleri ve rodent kontrol
yöntemlerinden bahsedilmistir.
1. Giris
Saglıklı bir beslenme ancak hijyenik ortamlarda üretilen gıdalarla mümkün
olabilmektedir. Gıda maddelerinin üretiminde hammaddeden baslayarak tüketiciye ulasana kadar
bir dizi tedbirin alınması hijyenik bir gıda üretimi için büyük önem tasımaktadır. Bu tedbirlerden
biri de gıdalara ve tüketiciye çesitli yönlerden zarar veren Rodentlere(kemiricilere) karsı etkin bir
mücadeledir (8, 9, 14). Aksi taktirde hem insan, hem de gıda saglıgı riske girmektedir. Bunun
yanısıra rodentler ekonomik açıdan büyük zararlar olusturmaktadır. Nitekim FAO kayıtları en
yaygın rodentler olan fare ve sıçanların depolanmıs ürünlerde yaklasık % 5, tarlada mevcut
üründe ise yaklasık % 10 oranında bir ürün kaybına neden oldugunu vurgulamaktadır. Temelde
bir fare günde yaklasık 3 gram, yılda ise 1 kg. yiyecek tüketebilir. Bu durumda 1000 fare bir
yılda bir ton yiyecek tüketebilmektedir. Bu da sebep oldugu ekonomik kaybın büyüklügünü
gösteren önemli bir veridir. Ancak zarar bununla sınırlı kalmamaktadır. Bu tür rodentler kemirme
ihtiyaçlarını karsılamak için tükettiklerinden çok daha fazlasını zarara ugratırlar. Ayrıca gıda
dısında kablo,su borusu vb. materyalleri de kemirerek kullanılamaz hale getirebilirler. Saglık
açısından çesitli kontaminasyonlara neden olmaları açısından da önemlidir (6, 11, 12). Çesitli
bakteriyel etkenlerin yanısıra viral ve paraziter etkenlerin ve mantarların kontaminasyonuna yol
açabilirler.

Devamı...

Dosya Türü: pdf