Salisilat yapısındaki maddelere (başlıca asetil salisilik asit, yani aspirin) karşı aşırı duyarlılık salisilat intoleransı olarak adlandırılır. İntolerans olan kişilerde, salisilatların küçük dozları bile ürtiker, anjioödem ve astım atağı gibi şikayetlere neden olmaktadır.
** *Salisilatların en önemli kaynağı kuşkusuz ilaçlardır: Acetyl-salicylic acid (aspirin), Methyl salicylate, Sodium salicylate, Benzyl salicylate, Choline salicylate, Disalcid ethyl salicylate, İsoamyl salicylate, Magnesium salicylate, Octylsalicylate, Phenylethyl salicylate, Salicylate, Salicylic acid, Salicylaldehyde, Salicylamide, Salsalate.
*****Diğer bir önemli kaynak hazır gıdalardır. Salisilatlar, gıda endüstrisinde çeşitli amaçlarla kullanılan önemli bir katkı maddesidir.
** *Başka bir kaynak ise doğal gıdalardır.
Salisilatlar birçok bitki tarafından yapılan doğal kimyasal bir maddedir. Bitkilerin salisilatları kendilerini zararlı böceklerden korumak için ürettikleri düşünülmektedir. Genellikle bitkilerin köklerinde (patates, turp), kabuklarında (patlıcan) ya da yapraklarında bulunmaktadır.
Doğal salisilatlar ve aspirinin duyarlı kişilerdeki etkileri aynı mıdır? Bu konu tartışmalıdır. Ancak kronik ürtiker veya aspirine bağlı astım şikayetleri olan hastalarda, doğal salisilatlardan sakınmak faydalı olmaktadır. Çünkü salisilat duyarlılığı yüksek olan kişilerde çok küçük dozlar bile bazen sorun oluşturabilmektedir.
Peki gıdalar ne oranda doğal salisilat içermektedir? Aşağıdaki tabloda gıdalardaki doğal salisilat miktarları miligram olarak verilmiştir.
ÖNEMLİ BİR AYRINTI: Verilen değerler gıdaların "taze" şekilleri içindir. Pişirme işlemi ile doğal salisilat miktarı düşmektedir.
GIDALARIN 100 GRAMI İÇİNDE BULUNAN MİLİGRAM DEĞERİNDEN DOĞAL SALİSİLAT MİKTARLARI
[size=xx-small]Kaynak: Journal of The American Dietetic Association, 85:8, 1985[/size]
MEYVELER
Frambuaz –ahududu 5,14
Kayısı 2,58
Portakal 2,39
Ananas 2,10
Kuru üzüm 1,88
Cantaloupe 1,50
Çilek 1,36
Üzüm 0,94
Kiraz 0,85
Dut 0,76
Greyfurt 0,68
Avacado 0,60
Şeftali 0,58
Mandalina 0,56
Karpuz 0,48
Kiwi 0,32
Elma 0,30
Armut 0,27
Malta eriği 0,26
Erik 0,20
İncir 0,18
Limon 0,18
Hurma 0,18
Ravent 0,13
Mango 0,11
Nar 0,07
SEBZELER
Acı (yabani) marul 1,90
Turp 1,24
Yeşil biber 1,20
Hindiba 1,02
Patlıcan 0,88
Su teresi 0,84
Salatalık (hıyar) 0,78
Brokoli 0,65
Kırmızı biber 0,64
Kabak 0,63
Ispanak 0,58
Mantar 0,24
Havuç 0,23
Pancar 0,18
Sakızkabağı 0,17
Karnabahar 0,16
Soğan 0,16
Şalgam 0,16
Kuşkonmaz 0,14
Domates 0,13
Patates 0,12
Balkabağı 0,12
Yeşil fasülye0,11
ÇEREZLER
Badem 3,00
Yerfıstığı 1,12
Antep fıstığı 0,55
Çam fıstığı 0,51
Ceviz 0,30
Susam 0,23
Fındık 0,14
Ayçiçeği 0,12
ÇEŞNİ ve BAHARATLAR
Kırmızı (acı) biber 203,00
Kekik 183,00
Biberiye 68,00
Keklikotu-güveyotu 66,00
Kimyon 45,00
Tarhun 34,80
Hardal 26,00
Anason 22,80
Adaçayı 21,70
Arnavut biberi 17,60
Tarçın 15,20
Çemen 12,20
Sapkerevizi 10,10
Nane 9,40
Kakule 7,70
Dereotu 6,90
Karabiber 6,20
Karanfil 5,74
Yenibahar 5,20
Tatlı kırmızı biber 4,90
Zencefil 4,50
Fesleğen 3,40
Kimyon 2,82
Defne yaprağı 2,52
Vanilya 1,44
Kırmızı biber 1,38
Rezene 0,80
Kişniş 0,20
Sarımsak 0,10
Maydanoz 0,08
ÖRNEKLER (1 tablet aspirin=500 mg asetil salisilik asit)
1 kilogram frambuaz–ahududu içinde 51,4 miligram, yani 1 tablet aspirinin onda biri (1/10) kadar doğal salisilat vardır.
1 kilogram badem içinde 30 miligram, yani 1 tablet aspirinin onaltıda biri (1/16) kadar doğal salisilat vardır.
1 kilogram salatalık içinde 7,8 miligram, yani 1 tablet aspirinin altmışdörtte biri (1/64) kadar doğal salisilat vardır.
1 kilogram kırmızı (acı) biber içinde 2030 miligram, yani 4 tablet aspirin kadar doğal salisilat vardır.


LinkBack URL
About LinkBacks
Paylaş







Alıntı


Bookmarks