: HACCP Sistemi ve Yem Fabrikalarında Uygulanabilirliği
: Doc
: 3 ten Fazla

Avrupa Birliği ülkelerinde insan gıdası güvenliği ve güvenilirliği konusu, gerek hükümetlerin gerekse sivil toplum örgütleri ve tüketicilerin sürekli gündeminde olup, konu üzerindeki hassasiyetler giderek artmaktadır. Bu bağlamda günümüzde güvenli gıda ve buna paralel olarak güvenli yem konuları özellikle mikotoksinler, antibiyotiğe karşı direnç, BSE, biyoterörizm, dioksin, etiketleme ve izlenebilirlik yem sektörünün gündemindeki konuları oluşturmaktadır. Son yıllarda insan ve hayvan sağlığı açısından hayvan yemlerinin potansiyel risk faktörleri arasında yer alması AB tarafından hayvan yemi üretiminde değişik kararların alınmasını zorunlu kılmıştır. AB’nin üzerinde yoğun olarak durduğu konular arasında, yem güvenliğinin sağlanabilmesi açısından iyi üretim teknikleri yada iyi fabrikasyon uygulamaları olarak da isimlendirilen Good Manufacturing Practice (GMP); hayvan yemlerinde hijyen (özellikle salmonella bulaşmaları); yem katkı maddeleri (özellikle antibiyotik kullanımının yasaklanması) kullanımında sınırlamalar; deli dana hastalığı (BSE) ve buna neden olduğu söylenen hayvansal protein kaynaklarının (özellikle et-kemik unu) kullanımında kısıtlamalar; dioksin ve genetiği değiştirilmiş ürünlerin hayvan yemlerinde kullanımı ile çiftlikten yada tarladan sofraya yada çatala gıda güvenliği için kritik kontrol noktalarında tehlike analizi (HACCP) sistemi sayılabilir (1).

Tüketici alışkanlıklarında ki değişimlere paralel olarak yaşam biçiminin hızla değişmesi ve medyanın gıda ürünlerinin tüketici tercihleri üzerinde önemli etkilere sahip olması, ürünlerin kalite, çeşit, yararlılık ve sağlık konuları yönünden daha çok irdelenmesine yol açmaktadır. Özellikle tarımın çevreye etkisinden, hayvanlara karşı davranış ve yeni gıda kaynaklı hastalıkların belirlenmesine kadar değişen skandalların geniş ve etkili bir şekilde basında yer alması tüketicileri gıda üretim konularında daha seçici yapmaktadır. Sonuçta da tüketiciler günümüzde hem üretim işlemleri ve hem de elde edilen ürünün kalitesi hakkında daha detaylı bilgiler ve garantiler istemektedirler (2). Türkiye’ninde üye olduğu Dünya Ticaret Örgütünce gerçekleştirilen anlaşmalar gereği güvenilir gıda üretimi için belirli kontrol sistemlerinin geliştirilmesi ve uygulamaya konulması üye ülkelere zorunlu kılınmış, ve ülkeler arasında gıdanın ticaretini engelleyebilecek farklı gıda güvenlik uygulamalarını ortadan kaldırmak için teknik, yasal ve bilimsel boyutta HACCP’e dayalı gıda kontrol sistemleri geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuştur. Gıda güvenliğinde yakın zamana kadar uygulanan kontrol yöntemi reaktif yani son ürün kontrolüne dayalı bireysel testler şeklinde yapılmasına karşın, bir proaktif sistem olan HACCP üretimin her aşamasında doğabilecek tehlikelerin önlemini önceden almakta kritik test ve izleme yöntemlerini ürün, işleme ve riskler dahilinde gerçekleştirmekte, fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik bozulmalardan kaynaklanan sağlık riskini en aza indirgemektedir (3).


: