ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi
Maddelere Göre Yapılması Gerekenler
Madde 4. Kalite Yönetim Sistemi
Madde 4.1. Genel Şartlar
Bu madde gereği işletmedeki proseslerin sıralanması ve birbirleriyle etkileşimleri belirlenmelidir ve planlanmalıdır. Yapılan planlar uygulanmalı¬dır. Prosesler sürekli geliştirilmelidir. Bu prosesler izleme, ölçme ve analiz yöntemleriyle geliştirilir. Bu kısaca PUKO döngüsüyle ifade edilir.
Madde 4.2. Dokümantasyon Şartları
Madde 4.2.1. Genel
İşletmede bölümlerle, proseslerle ilgili tüm talimat, prosedür, liste, şartname, form, kalite planı vb. dokümanlar oluşturulmalıdır. Bu dokümanlar kontrol altına alınmalı, sürekli iyileştirilmeli ve belli bir standarda bağlanmış olmalıdır. Bu standartlar da Dokümantasyon Prosedüründe belirlenir.
Madde 4.2.2. Kalite El Kitabı
Organizasyon, Kalite Yönetim Sisteminin en üstünde bulunacak, sistemin özeti niteliğinde bir Kalite El Kitabı oluşturmalıdır.
Madde 4.2.3. Dokümanların Kontrolü
Dokümanlar yayınlanmadan önce kontrol edilmeli ve onaylanmalıdır. Ayrıca gerekli durumlarda revizyon yapılmalıdır. Dokümanlar bilgisayar veya daktilo gibi araçlarla yazılmalı ve anlaşılabilir olmalıdır.
Madde 4.2.4. Kayıtların Kontrolü
Kayıtlar sürekli kontrol edilmelidir. Kayıtlar belirlenmeli, depolanmalı, korunması sağlanmalı, tekrar ulaşılabilmeli ve gerektiği zaman elden çıkarılmalıdır.
Madde 5. Yönetimin Sorumluluğu
Madde 5.1. Yönetimin Taahhüdü
Üst Yönetim Kalite Politikası oluşturmalıdır. Bu politikaya bağlı Kalite Hedeflerini belirlemelidir. Müşteri memnuniyetinin organizasyona önemini anlatmalıdır.
Madde 5.2. Müşteri Odağı
Üst Yönetim müşteri memnuniyetini sağlamalıdır. Bunun için müşteri şartlarını belirlemeli, müşteri geri bildirimini takip etmelidir.
Madde 5.3. Kalite Politikası
Organizasyon amaçlarına uygun bir Kalite Politikası oluşturmalı. Bu Kalite Politikası hedeflerle desteklenmelidir. Kalite Politikası ürünü kalite düzeyi, ürün güvenirliliği, müşteri ilişkileri vb. konuları içermelidir.
Madde 5.4. Planlama
Madde 5.4.1. Kalite Hedefleri
İşletme Kalite Politikasını destekleyen hedefler belirlemelidir. Bu hedefler ölçülebilir olmalıdır.
Madde 5.4.2. Kalite Yönetim Sistemi Planlaması
İşletme Kalite Yönetim Sistemi ve organizasyondaki tüm prosesler için planlama yapmalıdır.
Madde 5.5. Sorumluluk, Yetki ve İletişim
Madde 5.5.1. Sorumluluk ve Yetki
Yönetim işletmedeki görevleri, yetkileri, işleri ve akışları tanımlamalıdır. Bunların iletilmesini sağlamalıdır.
Madde 5.5.2. Yönetim Temsilcisi
Yönetim kendini temsil edecek bir temsilci belirlemelidir. Bu temsilci işletmeyi dış organizasyonlarda temsil eder. Kalite Yönetim Sistemi ile ilgili raporlar, öneriler sunar.
Madde 5.5.3. İç İletişim
Organizasyon içi iletişimin sağlıklı yapılması için uygun ortamı sağlamalı ve bir Bilgi Sistemi kurmalı ve çalıştırmalıdır.
Madde 5.6. Yönetim Gözden Geçirmesi
Organizasyon üst yönetimi belirlenmiş aralıklarla kalite yönetim sistemi kapsamında gözden geçirme toplantıları yapmalıdır. Bu toplantılarda iç denetim sonuçları, müşteri geri bildirimleri, izleme ve ölçme analiz sonuçları ve ürün uygunluğu vb. konuları görüşülmektedir. Sonuç olarak bu toplantılarda Kalite Yönetim Sistemi ve proseslerin iyileştirilmesi, ürünün iyileştirilmesi ve kaynak ihtiyaçları ile ilgili kararlar alınır.
Madde 6. Kaynak Yönetimi
Madde 6.1. Kaynakların Sağlanması
Organizasyonda müşteri memnuniyeti sağlanması için ve Kalite Yönetim Sistemi için gerekli tüm şartlar sağlanmalıdır.
Madde 6.2. İnsan Kaynakları
Madde 6.2.1. Genel
Üretim yapan personel görev tanımlarında belirtilen gerekli eğitim, beceri ve tecrübeye sahip olmalıdır.
Madde 6.2.2. Yetkinlik, Bilinç ve Eğitim
İşleri yapan personel için sahip olmaları gereken şartlar belirlenmelidir. Bu şartlar için gerekli eğitime tabi tutulmalıdır. Eğitimlerin sürekliliği sağlanmalıdır. Eğitimlerin etkinliği değerlendirilmelidir.
Madde 6.3. Altyapı
Ürün şartlarını yerine getirebilmek için bina, çalışma alanı, ekipman, ulaştırma ve iletişim gibi altyapı hizmetleri sağlanmalıdır.
Madde 6.4. Çalışma Ortamı
Ürün şartlarının sağlanması için gerekli çalışma ortamı belirlenmeli ve sağlanmalıdır.
Madde 7. Ürün Gerçekleştirme
Madde 7.1. Ürün Gerçekleştirme Planlaması
İşletme ürünün üretilmesi için gerekli prosesleri planlamalı ve sürekli geliştirmelidir. Ürün gerçekleştirme Kalite Yönetim Sisteminin diğer proseslerinin şartlarıyla da uyumlu olmalıdır. Ürün Gerçekleştirme Planlamasında kalite hedefleri, ürün için şartlar, proses ve dokümanların oluşturulması, ürüne özel geçerlilik, izleme, muayene ve test faaliyetleri kabul kriterleri belirlenmelidir.
Madde 7.2. Müşteri Bağlantılı Prosesler
Madde 7.2.1. Ürüne Bağlı Şartların Belirlenmesi
Organizasyon müşteri şartlarını belirlemelidir. Bu şartlar teslim ve teslim sonrası şartlar da dahil olmak üzere müşteri tarafından belirtilmiş olan şartlardır. Ayrıca işletme müşteri tarafından belirtilmeyen, ancak ürün şartlarının sağlanması için gerekli şartları belirlemelidir.
Madde 7.2.2. Ürüne Bağlı Şartların Gözden Geçirilmesi
Organizasyon daha önce belirtilen ürün şartlarını gözden geçirmelidir. Bu gözden geçirmede ürün şartları tanımlanmalı, daha önce belirtilenlerden farklı olanlar çözümlenmelidir.
Madde 7.2.3. Müşteri ile İletişim
İşletme ürün bilgisi, başvuru, sipariş alımı ve müşteri memnuniyeti vb. müşteriden elde edilen bilgileri etkin ve verimli bir şekilde sağlamalıdır. Bu amaç doğrultusunda ikili görüşmeler, mektupla anket, gözlemler ve piyasa araştırması gibi yöntemler kullanılır.
Madde 7.3. Tasarım ve Geliştirme
Madde 7.3.1. Tasarım ve Geliştirme Planlaması
Organizasyon, ürün tasarlanmasını ve geliştirilmesini planlamalıdır. Bu planlamada aşamaları, gözden geçirmeleri, doğrulama ve geçerlilik faaliyetlerini, sorumluluk ve yetkileri belirlemelidir.
Madde 7.3.2. Tasarım ve Geliştirme Girdileri
Ürün şartları ile ilgili girdilerin belirlenmeli ve kayıtlar muhafaza edilmelidir. Bu girdiler maliyet, ergonomi, estetik, ambalaj, satış sonrası servis vb. konuları kapsar. Bu girdilerin fonksiyonel ve performans şartlarını, düzenleyici şartlarını, tasarım ve geliştirme için önemli olan diğer şartları bünyesinde içermelidir. Yetersiz, açık olmayan ya da çelişkili şartlar uygulanmalarından sorumlu olan birimlerle görüşülüp açığa kavuşturulmalıdır.
Madde 7.3.3. Tasarım ve Geliştirme Çıktıları
Tasarım ve geliştirme çıktıları, tasarım ve geliştirme girdilerini karşılamalı, satın alma, üretim ve servis sunumu için uygun bilgiyi sağlamalı, ürün kabulü kriterlerini içermeli ve bunlarla ilgili maddelere atıfta bulunmalıdır.
Madde 7.3.4. Tasarım ve Geliştirmenin Gözden Geçirilmesi
Organizasyon belirlenmiş aralıklarla tasarım gözden geçirme toplantıları yapmalı, bu toplantılarda tasarımın şartları yerine getirme yeteneğini değerlendirmeli ve geliştirmelidir. Tasarımla ilgili problemler varsa gerekli düzeltmeleri yapmalıdır. Bu toplantılarda tasarım fonksiyonu ile ilgili bir temsilci bulunmalıdır. Toplantı sonuçlarının kayıtları muhafaza edilmelidir.
Madde 7.3.5. Tasarım ve Geliştirme Doğrulaması
Organizasyon tasarım ve geliştirme çıktılarının, girdilere uygunluğunun kontrolü için doğrulama yapmalı ve bunun kayıtlarını saklamalıdır.
Madde 7.3.6. Tasarım ve Geliştirme Geçerliliği
Organizasyon yapılan tasarımın son ürünün kullanım şartlarını karşılayacak yeterlilikte olmasını sağlamalıdır. Bunu planlamalıdır. Yapılabiliyorsa yeterlilik teslimattan önce tamamlanmalıdır ve sonuçlar kayıt altına alınmalıdır.
Madde 7.3.7. Tasarım ve Geliştirme Değişikliklerinin Kontrolü
Emniyet, yasal ve diğer şartların değişmesi, düzeltici faaliyetler sonucu ortaya çıkan ihtiyaçlar tasarım safhasından sonra ortaya çıkan imalat zorlukları ve yanlış malzeme seçimi gibi sorunlar belirlenip, tasarım değişikliğine gidildiğinde yapılan değişiklikler kayıt altına alınmalı, uygun oldukça gözden geçirmeli, doğrulanmalı ve onaylanmalıdır.
Madde 7.4. Satın Alma
Organizasyon satın alma şartlarını dokümante ederek belirtmelidir. Bu şartlara bağlı olarak tedarikçilerden alınan numunelere belirli kontroller uygulanır. Bu kontroller doğrultusunda tedarikçi seçimi yapılır. Satın alma bilgisi onaylanmalı ve tedarikçiye bildirilmelidir. Ürünler işletmeye girmeden önce kontrol edilmeli, doğrulanmalı ve uygun depoya gönderilmelidir. Kontroller tamamlanmadan üretime alınmamalıdır.
Madde 7.5. Üretim ve Servis Sunumu (7.5.1;7.5.2;7.5.3)
Organizasyon, son ürünün özelliklerini belirleyip; buna göre talimatlar hazırlamalı, ekipman sağlamalı, çalışma ortamını sağlamalı, izleme ve ölçme cihazlarını sağlamalı ve bunları kullanmalıdır. Ayrıca üretim sonrası servis hizmetlerini sağlamalıdır.
Üretim ve servis hizmetleri sürekli gözden geçirilerek, gerektiğinde iyileştirmeler yapılmalı (ekipman, tasarım, bayiliklerin değişmesi vb.).
Organizasyon ürettiği ürünü diğer ürünlerinden ayırt edilebilmesini ve bunun üretim kayıtlarının izlenebilmesini sağlamalıdır.
Madde 7.5.4. Müşteri Mülkiyeti
İşletme kullanımı ve ürün oluşturacak müşteri mülkiyetini belirlemeli, doğrulamalı ve güvenliğini koruma altına alınmasını sağlamalıdır. Müşteri malı hasar görür ve kullanıma uygun olmama durumunda ise müşteri ile irtibata geçip durumu bildirmelidir. İşletme müşteriye ait malı teslim alırken kontrolden geçirmelidir. Uygunsuzluk hallerinde müşteriyle görüşülmeli ve ortak karar alınır.
Madde 7.5.5. Ürün Muhafazası
Organizasyon ürünü takip etmeli, organizasyon iç taşımalarda ürüne zarar vermeyecek metotlar belirlemeli, sevkıyat ve depolama sırasında ürünün korunması için gerekli tedbirleri almalıdır. Burada sevkıyat sırasında yükleme, indirme; depolama sırasında ise nem, sıcaklık gibi etkenlere dikkat etmelidir.
Madde 7.6. İzleme ve Ölçme Cihazlarının Kontrolü
İşletme ürünlerin belirlenen şartlara uygunluğunu ispatlamak için gerekli izleme ve ölçme cihazlarını belirlemeli ve tanımlamalıdır. Bu cihazları belirli aralıklarla kalibre edilmeli, taşıma, bakım ve depolama sırasında hasar ve bozulmalardan korunmalı, gerektiğinde uluslar arası ölçme standartları ile doğrulanmalıdır.
Madde 8. Ölçme, Analiz ve İyileştirme
Madde 8.1. Genel
Organizasyon müşteri memnuniyetini belirlemeli ve karşılayabilmeli, proses performansını, ürün uygunluğunun sağlanıp sağlanmadığını, KYS etkinliğini izlemeli, ölçmeli ve sürekli iyileştirmelidir. Yani işletme dinamik (sürekli gelişen) bir KYS modeline sahip olmalıdır.
Madde 8.2. İzleme ve Ölçme
Madde 8.2.1. Müşteri Memnuniyeti
İşletmenin Kalite Yönetim Sisteminin performans ölçütlerinden biri olan müşteri memnuniyetinin sağlanmasına dair bilgileri edinmeli ve izlemelidir. Bu bilgileri elde etmek için müşteri ile doğrudan iletişim kanalları, müşteri grubu ve müşteri olmayan gruplar arasında anketler yapılmalı, müşteri şikayetleri alınmalı ve sektör araştırması yapılmalıdır. İşletme müşteri tarafından hangi bilgileri istediğini belirlemelidir. Bu bilgiler ışığında işletme uygun iyileştirmeleri yapmalıdır.
Madde 8.2.2. İç Denetim
Organizasyon uluslar arası standardın şartlarına ve KYS’nin şartlarına uyulup uyulmadığını ve bunların etkin uygulanıp uygulanmadığını kontrol amacıyla planlı bir şekilde iç denetimler gerçekleştirmelidir. Bu amaçla objektif denetçiler seçmelidir. Denetçiler kendi işlerini denetlememelidir.
Madde 8.2.3. Proseslerin İzlenmesi ve Ölçülmesi
İşletme KYS proseslerinin etkinliğini ve verimliliğini ölçmek için yöntemler oluşturulmalıdır. Prosesleri ölçerken faktörler belirler. Bu faktörler maliyet, yasal düzenlemeler, çalışanların yeterliliği ve verimliliği vb. olabilir.
Madde 8.2.4. Ürünlerin İzlenmesi ve Ölçülmesi
Müşteri ürün şartlarının karşılandığını doğrulamalıdır. Bu amaçla öncelikle ürün karakteristiklerini belirlemelidir. Bu karakteristikler müşterinin isteklerinden kaynaklanacağı gibi ürünün kullanım özelliklerinden de ileri gelebilir. Karakteristikler belirlendikten sonra ürün oluşumu esnasında bu karakteristiklere uyulup uyulmadığı izlenmeli ve ölçülmelidir.
Madde 8.3. Uygun Olmayan Ürünün Kontrolü
İşletme uygun olmayan ürünü kontrol altına almalıdır. Uygun olmayan ürünün yanlışlıkla kullanımını önlemek için belli yöntemler geliştirmelidir. Uygun olmayan ürün ele alınırken uygunsuzluğun üretimin hangi aşamasında gerçekleştiği, nasıl giderileceği sorularına cevap aranmalıdır.
Madde 8.4. Veri Analizi
Organizasyon Kalite Yönetim Sisteminin uygunluk ve etkinliğini göstermek ve sistemi sürekli geliştirmek için belli çalışmalar yürütmelidir. Bu amaçla veriler toplamalı ve analiz etmelidir. Analiz sırasında uygun istatistiksel teknikler kullanılabilir. Bu analizler sonucunda uygunsuzluğun sebepleri, sonuçları, nasıl giderileceği gibi konular açıklığa kavuşturulur.
Madde 8.5. İyileştirme
Madde 8.5.1. Sürekli İyileştirme
İşletme kalite yönetim sisteminin etkinliğini ve verimliliğini artırmak için kalite politikası, kalite hedeflerini, proseslerini, veri analizini, düzenleyici ve önleyici faaliyetlerini sürekli iyileştirmek zorundadır. Bu iyileştirmelerde kalite politikasına bağlı kalınmalı, prosesler ve ürünler izlenmeli ve ölçülmeli; daha sonra iyileştirme planları yapılmalıdır. Bu iyileştirme faaliyetleri, müşteri tatmini ve ürün uygunluğunu göz önüne almalıdır.
Madde 8.5.2. Düzeltici Faaliyet
Organizasyon meydana gelen uygunsuzlukları belirlemeli ve bunları ortadan kaldırmak için gerekli faaliyetleri yapmalıdır.
Madde 8.5.3. Önleyici Faaliyet
Organizasyon meydana gelebilecek uygunsuzlukları belirlemeli ve bunları ortadan kaldırmak için gerekli faaliyetleri yapmalıdır.


LinkBack URL
About LinkBacks
Paylaş







Alıntı
şş kimse duymasın
kimsenin gözüne batmaz heralde


Bookmarks