KARASU İLE İLGİLİ SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Ülkemizde diğer ülkelerde olduğu gibi zeytinyağı üretimi sırasında ciddi bir karasu sorunu ortaya çıkmaktadır. Karasu daha çok geleneksel sistem ve modern sistem içerisinde 3 fazlı zeytinyağı sistemleri ile üretimde ortaya çıkan bir atıktır. Karasu içermiş olduğu bazı maddeler nedeni ile çevre kirliliği sorunu yaratmaktadır. AB ülkelerinin zeytin üreticisi ülkelerinde (İspanya, İtalya ve Yunanistan’da) çevre kirliliği açısından sıkı denetimler yapıldığından karasu ile ilgili olarak farklı önlemler alınmıştır.

Örneğin karasuyu seyreltilerek veya sulama sularıyla karıştırılarak kontrollü ve sınırlı bir şekilde tarımsal alanlarda bir nevi organik gübre (azot ve potasyum gibi bitki besin maddeleri ve organik maddeler nedeniyle sıvı ve katı gübre) olarak kullanılması yoluna gidilebilmektedir. Karasunun bugün için bilinen ekonomik ve yaygın bir arıtma modeli yoktur.

Karasuyun atık su şeklinde değerlendirmek üzere merkezi sistemlerine ve arıtma tesislerine verilmesi gerçekçi bir çözüm olmamakta, çevreye olan olumsuz etkiler devam etmektedir.

Çevre Kanununa göre idari para cezası uygulanmaktadır. Sektörün çalışabilmesi ve sorunların daha karmaşık bir yapı oluşturmadan ileriye dönük çözümler üretilmesi zorunlu olmuştur.
Çözüm Önerileri:

Bu kapsamda öncelikle devlet, özel sektör ve üniversite işbirliği ile karasunun çevre kirliliğine olan etkilerinin giderilmesi konusunda Ar-Ge çalışmalarına hız verilmelidir.

Zeytinyağı işletmelerinin 3 fazlı sistemden 2 fazlı sisteme geçmesi öngörülebilir. Bu amaçla, 5 yıllık bir geçiş süresinde, çevreyi kirletmeden, imalatçı firmalar, üniversiteler, AR-GE kurumları (Tübitak, ZAE, vb.)ile uygulamaların geliştirilmesi, denetlenerek uygulanmalıdır.

Dünyada benzerleri (Biyoyakıt) olan atıl kaynakları kullanabileceğimiz bir konuma ulaşabilmek mümkündür.2 fazlı sisteme geçiş sürecinde denetim, yönetim ve koordinasyon işlevlerini yürütecek, ilgili taraflardan oluşacak bir yapı kurulmalı, karasu ve yan ürünlerinin kullanımı (biyoyakıt, nanoteknoloji,vb.) bu birim tarafından izlenmelidir.

Merkezi/bölgesel arıtma sistemlerinin kurulması ve buna yönelik altyapının
oluşturulması amacıyla teşvik edilmesi gerekmektedir.

Bir m3 karasuda; 6 kg organik madde, 3,5-11 kg K2O, 0,6-2,0 kg P2O5, 0,15-0,5 kg Mg bulunmaktadır. Karasuyun gübre olarak kullanımında dikkat edilecek hususlar:
  • o Dikim/ekimden 2-3 ay önce uygulanmalıdır.
  • o 30 m3/ha/yıl dan fazla verilmemelidir.
  • o Alkali ve nötr reaksiyonlu topraklara uygulanmalıdır.
  • o Uygulamadan kısa bir süre sonra toprak karıştırılmalıdır.
  • o Aynı tarlaya uygulama iki yılda bir yapılmalıdır.
  • o Aktif çamur kısmı hayvan yemi olarak kullanılabilir.
  • o Biyogaz üretilebilir ( KOI=0,6 m3=%74 CH4 içerir).