LAVANTA

Lavandula ismi Latince lavare'den gelmekte ve yıkama anlamını taşımaktadır. Zira yıkama ve banyo suyunda kullanımı yaygındır.

Benim bahsetmek istediğim kısım ise lavanta yağıdır…
Lavanta yağı Latince'de Lavandula angustifolia olarak bilinen lavanta bitkisinin çiçeğinden elde edilir. Terkibinde %35-55 linalil asetat bromil asetat, terpineol, borneol, nerol, valerian asidi olan bu yağ lavanta çiçeğinin en önemli maddesidir. Renksiz-açık sarı renklidir. 150-160 kg bitkiden 1 litre yağ elde edilir.

Uçucu yağların eldesinde iki temel yöntem kullanılır; destilasyon ve enfleuragedir. (Uçucu yağ eldesi ve özellikle enfleuage dendiğinde konudan bağımsız olsa dahi anmadan geçemeyeceğim Patrick Süskind ve “Das parfume”) Lavanta yağında kullanılan genelde destilasyon metodudur.

Lavanta ve diğer şifalı özelliğe sahip uçucu yağlara ulaşmamızı sağlayan distilasyon yönteminin gelişimini ise İbn-i Sina’ya borçluyuz. İbn-i Sina su buharı ile damıtma (destilasyon) metodunu geliştirmiş ve tarihte ilk saf eter yağı (ucucu yağ, eterik yağ veya esans) elde edilmiştir.

Gelelim lavantanın şifalı etkilerine;

• Sinirleri yatıştırıcı ve spazm çözücüdür. Özellikle depresyonla ilgili aşırı sinirlilik durumunda yatıştırıcı olur. Uykusuzluk halini giderir.
• Stresle ilgili baş ağrılarında etkili bir iyileştiricidir.
• Bitkinlik ve güçsüzlük durumlarında, merkezi sinir sistemini ve dolayısıyla bedeni güçlendiricidir.
• Saman nezlesini geçiştirmede etkili olur.
• Sindirim sistemi üzerinde olumlu etkileri vardır
• Kusma refleksini bastırır.
• Öksürüğü kesici ve ateşi düşürücü etkileri de vardır.

Ben bunların içinde daha ziyade sakinleştirici etkisi ile ilgileniyorum… Lavantanın şifalı etkilerinden ne şekilde faydalanabileceğinizi kendi deneyimlerimden faydalanarak anlatmak istiyorum;

• Tütsü olarak kullanımı; kurutulmuş lavanta parçacıklarını (sapıyla-çiçeğiyle) minik bir kap içerisinde direkt yakarak kullanılabilir. (Aynı zamanda bu yöntem ile adaçayıda yakılabilmektedir) Zaten hemen sönecek, hafif kokusu odada kalacaktır. Lakin kişisel tercihim dumanın sürekli havalanmayan ortamlarda rahatız edici olduğu yönündedir. Bu yöntem özellikle yaz aylarında kapı pencere açıkken güzel olmaktadır.

• Dinlendirici göz yastığı olarak lavanta torbası; kurutulmuş lavanta, lavanta yağı ile karıştırılmış pirinç ve keten tohumunu ipek kese içerisine doldurup (lavantaya ve lavanta yağı miktarına dikkat etmek lazım, çok olduğunda rahatsız edici olabilir) dinlenme esnasında gözlerin üzerine koyulabilir. Hem şifalı kokusu ile rahatlatır, hem de gözlerin üzerine içindeki pirinçler ile hafif bir kompres uygulayarak rahatlama hissi verir.

• En sevdiğim yöntem kandil ile kullanım; piyasada bulunabilen kandillerin haznesine biraz su, birkaç damla lavanta yağı damlatılır, kandilin alt kısmına tealight adı verilen mum yerleştirilip yakılır. Su ile birlikte, zaten uçucu olan, yağımız da havaya karışır.

• Çok acil durumlarda; bir damla yağ parmaklara alınıp şakaklara masaj yapılarak yedirilir.

• Son yöntem şu an kullandığım yöntemdir; yağı hafifçe emebilecek bir kumaş üzerine birkaç damla yağ emdirilir. Uçucu olan yağ hafif hafif ortam havasını muhteşem hale getirir… ( Bunu ben kumaş ile değil, dev mikrop şeklinde olan peluş oyuncağın birkaç yerine damlattığım yağ ile hazırlıyorum, masamda duruyor. 2 günde bir yeniden yağ damlatıyorum.)


Tüm bu aromaterapik kullanımlarının dışında herbal terapik kullanımı da mevcuttur. Lakin bu tür uygulamalar muhakkak ki uzman gözetiminde yapılmalıdır. Kafamıza göre bitki kullanımı tahminimizden daha çok zarar görmemize yol açabilir. Ne de olsa ilacı zehirden ayıran dozudur…


Kaynak: 1,2,3,4