Likopen

**mutlu_rmzn** · 17-01-2011, 17:57

LİKOPEN
Likopen parlak kırmızı bir karotenoid pigmenttir, domates ve diğer kırmızı meyvelerde bulunur. Likopen insan vücudunda bulunan en yaygın karotenoid ve en güçlü karotenoid antioksidanlardan biridir. İsmi, domatesin Latince ismi olan Solanum lycopersicum'den türetilmiştir.

Besinsel kaynakları:
Likopeni yüksek meyve ve sebzeler arasında domates, karpuz, pembe greyfurt, pembe guava, ve kuşburnu bulunur.
Domatesin pişirilmesi sonucu kullanılabilir likopen oranı artar. Likopen suda çözünmediği için ve bitkisel liflere bağlı durumda olduğu için domatesin yemek için hazırlanması (parçalanması, yağ ile karıştırılması, pişirilmesi) likopenin vücut tarafından kullanılabilirliğini artırır. Likopen yağda çözündüğü için yağ onun sindirim sistemi tarafından emilmesini büyük ölçüde artırır.

Faydası:
Likopen tekli (singlet) oksijeni etkisiz kılan en güçlü karotenoiddir. Mor ötesi ışınların meydana getirdiği tekli oksijen deri yaşlanmasının başlıca nedenidir.
Likopenin sık kullanımının kalp damar hastalığı, kanser (özellikle prostat kanseri), diyabet, osteoporoz ve hatta erkeklerde kısırlık riskini azalttığı yönünde bulgular vardır. Likopenin özofagus, kolorektal ve ağız kanseri riskinde azalmayla ilgili olabilir.
Domates bu yüzden günlük beslenmemizde çok önemli yere sahiptir ve yapılan araştırmalar kesin ise bu diğer kanser türleriyle mücadeledede ciddi bir adım olabilir. Fakat bazıları likopenin kanser riskini azalttığına inanmamaktadır. Amerika Ulusal Kanser Enstitüsü Ocak 1996' daki basın bildirisinde beta-karotenin faydasız ve zararlı olduğunu savundu. İddiaya göre uzun süreden beri sigara kullananlarda akciğer kanseri riskini arttırabileceği savunuluyordu. Likopen ile beta-karoten çok benzer olduğu için, likopeninde zararlı olduğu ima ediliyordu . Fakat likopenle ilgili herhangi bir şey yayınlamadı, zaten diğer antioksidan araştırmacılarıda iddiaya inandırılamadı.
Likopenin LDL (düşük yoğunluktaki lipoprotein) oksitlemesini azalttığı ve kandaki kolesterol seviyesini azalttığını savunan açıklamalarda bulunmaktadır.

Gıda boyası olarak likopen:
Likopenin doğada yaygın olarak bulunmasından dolayı bir gıda boyası olarak kullanılmasına izin verilmiştir.
Likopen suda çözünmez ve çoğu porlu malzemeyi ve çoğu plastiği hemen boyar. Domates lekesi çoğu kumaştan kolaylıkla çıkartılabilse de (eğer leke yeni olmuşsa), likopen plastiklerin içine geçişir ve bu yüzden sabun veya deterjanla çıkartılamaz (ama çamaşır suyu likopeni yok eder). Plastikler özellikle daha evvel ısıtılmış, çizilmiş, yağlanmış ve oyulmuşlarsa (asit etkisiyle), lekelenmeye çok müsaittirler.

Nasıl çalışır?
Likopen vucut tarafından absorve edilen bir anti-oxidant’tır ve zarar görmüş hücreleri onarmaya yardımcı olur. Anti-oxidant’lar kansere sebebiyet verebilecek DNA oxidasyonuyla savaşan bir bileşimdir. Kandaki likopen miktarı arttıkça, okside edilmiş bileşikler azalır.

Kanseri önler mi?
Kanser riski bir çok nedenlere bağlıdır. Beslenme önemli olanlarından biridir. Uzun bir zamandan beri, taze besin ve işlenmiş meyve ve sebze yemek sağlıklı beslenme olarak kabul edilmektedir. Domates ve domates ürünleri likopen içeriği olarak zengindir. Likopenin vucutta anti-oxidant olarak görev yapmaktadır. Şu anda herhangi bir yiyeceğin kanseri önleyeceği sonucuna varmak çok erken ise de, araştırmalar umut vericidir.

Likopence Zengin Olan Sebze ve Meyveler