Mucizevi bitki soya
Sağlıklı beslenmek isteyenlerin gözdesi haline gelen soya hakkında öğrenecek çok şey var.

Son birkaç yıldır popülaritesi tüm dünyada hızla artan soya, ülkemiz için yeni, daha doğrusu 'keşfedilmemiş' bir bitki sayılır. Yine de pazarı büyüme eğiliminde. Beslenme uzmanlarının en çok rağbet ettikleri bitkiler arasında bulunan soyanın en sık kullanılan soya sosu, soya filizi ve soya unu gibi ürünlerini marketlerde bulmak mümkün. Doğanın bir nimeti olan bu bitki yeni bir 'icat' değil: Çinliler soyayı bundan yaklaşık 5000 yıl kadar önce keşfetmiş ve o gün bugündür ondan asla vazgeçmemiş. Günümüzde ise soya, sağlıklı beslenmeye önem veren tüm mutfakları fethetme yolunda gibi.

'Sihirbaz' soya fasulyesi

Protein
Baklagiller arasında soya fasulyesi, yüzde 38 oranı ile bol miktarda protein içeriyor. Bu değerle soya, yüzde 12 - 22 oranında protein içeren et çeşitlerini bile geçiyor.

Yağ asitleri
Kolesterol ihtiva etmeyen soya, doymamış yağ asitleri içeriyor. Soya fasulyesinde bulunan lecitin ise insan vücudundaki hücrelerin ihtiyacı olan bir yağ. Ayrıca kolesterolün kanda yüksek oranlara ulaşmasını engelleyen ve karaciğerde fazla yağ birikmesini önleyen doğal bir madde. Sinir sistemimiz için 'olmazsa olmaz' rolündeki lecitin, soyanın yanı sıra yumurta, karaciğer, buğday ve yerfıstığında da bulunuyor.

Mineral ve vitaminler
Soya fasulyesinde birçok vitamin ve mineral bulunuyor. Örneğin B vitaminleri: B1 (tiyamin) B2 (riboflavin), B3 (niyasin), ayrıca E ve A vitaminleri. 120 gr soya fasulyesi bir yetişkinin günlük E vitamini ihtiyacının tamamını karşılıyor. Dahası, içinde demir, magnezyum, pdtasyum, fosfor ve çinko da bulunuyor. Soya bitkisel hormonlar olan fitöostrojen açısından da zengin bir kaynak.

Birçok hastalığa karşı soya
Soyanın insan sağlığına faydaları üzerine yapılan araştırmalar gittikçe artıyor. Uzmanlar günde 25 gr soya proteininin (bu da eşittir yarım litre soya sütü) toplam kolesterolü (iyi ve kötü kolesterolun toplamını) yüzde 9 civarında düşürdüğünü ileri sürüyor.
Buna ilaveten soya proteini;

Kadınlarda menopoz döneminde 'sıcak' basması gibi şikayetleri azaltıyor.

Meme kanseri ve prostat kanseri riskini azaltıyor.

Kalp hastalıklarından koruyor.

Kemikleri güçlendiriyor ve böylece osteoporoz, yani kemik erimesini önlüyor.

Soya ürünleri ve özellikleri
Tempeh
Tempeh soya fasulyesinden yapılan geleneksel Endonezya yemeğidir. Tütsülenmiş ya da fındıksı bir tadı vardır. Çiğnemeyi gerektiren yapısından dolayı ızgara yapılmış hali sandviçlerde veya çorba ve salatalarda kullanılır.

Miso
Miso buharda haşlanmış soya fasulyesi, maya ve soya sosundan elde edilen bir karışımdır. Özellikle miso çorbası yapımında kullanılır. Bol protein ve amino asit içerir ve çok tuzlu olduğu için Endonezya yemeklerinde kullanılırken talandırıcı ilave edilir.

Soya sosu, soya fasulyesi
Soya sosu soya fasulyesi, buğday unu, şeker ve tuzlu su içeren bir tatlandırıcıdır.

Soya filizi
Soya filizi yeşilsoya fasulyesinin 'uzantısıdır'.

Soya sütü
Soya sütü kremsi ve fındıksı tadı ve besin değeri yüksek olan süttür. Toz halinde de bulunur. Soya yoğurdu ve pudingi de vardır.

Tofu
Tofu soya loru olarak da bilinir. Soya fasulyesi ve su ile yapılır. Baharatlı, tatlı, ekşi soğuk veya sıcak servis yapılır. Katı, yumuşak ve ipeksi çeşitleri vardır.