Sağlıklı Yaşam İçin Meyve Suyu

İlk insanın yaratılışından itibaren meyveler besin maddeleri arasında önemli bir yer tutmuştur. Meyveler insan beslenmesinde esas olarak mineral maddeler ve vitamin kaynağı olarak görülürler. Meyveler, yüksek enerjili gıdaların sindirimi sırasında ortaya çıkan asitli maddelerin nötralize edilmesini sağlayarak sindirim kolaylaşır ve kanın asit – baz dengesi korunmuş olur. Meyvelerin içerdiği diyet posası, folat, potasyum, Beta - karoten, C vitamini, E vitamini gibi antioksidan etkinlik gösteren biyoaktif fitokimyasal bileşenlerden dolayı kalp - damar hastalıkları, bazı kanser türleri, inme, diyabet, Alzheimer hastalığı, katarakt ve yaşla ilintili fonksiyonel kayıp riskinin azalması arasında kuvvetli bir ilişki olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Vücutta gerçekleşen ve oksidasyon denen bir grup kimyasal reaksiyon sonucunda ortaya çıkan serbest radikaller ve oksijen içeren son ürünler, bilhassa DNA üzerinde hasara yol açarak çeşitli hastalıklara zemin hazırlamaktadır. Meyvelerde bulunan lifler, tüketilen besinlerle birlikte alınan çeşitli zararlı maddeleri kendi yapısına bağlayarak dışkı ile vücuttan atmaktadır. İçerdikleri (özellikle flavonoidler ve polifenoller gibi) doğal antioksidanların, reaktif oksijen türleri (ROS) aracılığı ile oluşan doku hasarına karşı olası koruyucu etkileri bulunmaktadır. Bu reaktif türler, vücutta metabolik yolla oluşabileceği gibi UV ışınlar, hava kirliliği, yanıklar, sigara dumanına maruz kalınması, alkol ve bazı ilaçların alımı ile de oluşabilmektedir.
Enfeksiyon hastalıklarından korunmanın ve sağlıklı bir ömür geçirmenin yolu bağışıklık sistemini güçlendirmekten geçiyor. Güçlü bir bağışıklık sistemi için de vücuda bol bol vitamin, antioksidan ve mineral alınması şart.
Vücudun ihtiyaç duyduğu bu sağlık kaynağı ise meyve suyunda gizlidir.
Beslenmede önemli rol oynayan meyveler normal şartlarda uzun süre taze olarak muhafaza edilemezler. Bu yüzden meyveler yıl içerisinde her dönem tüketilebilmesi için meyve suyuna, meyve püresine ve meyve konsantresine işlenerek sezon dışında hiçbir kimyasal katkı kullanmadan meyve suyuna işlenerek tüketilir.
Meyve suyu; Doğal olarak meyvelerin dokusunda bulunan meyve suyu, ısı veya çözücü kullanmadan, mekanik işlemlerle elde edilen, fermente olmamış fakat fermente olabilir nitelikte, elde edildiği meyvenin kendine özgü renk, aroma ve tat niteliklerine sahip olan üründür.
Uluslararası standartlara ve Türk Gıda Kodeksi’ne göre meyve suyu ve benzeri içecekler içerdikleri meyve oranına göre şu gruplara ayrılmaktadır;

Meyve Suyu Oranı (%)
Meyve Suyu 100
Nektar 25–99
Meyveli İçecek 10–24
Aromalı İçecek 0–9
Toz İçecek 0
Meyve Nektarı; Meyve suyuna, meyve suyu konsantresine, meyve püresine, konsantre meyve püresine veya bunların karışımına su, şeker, aroma ve asitlik verici ekleyerek elde edilen fermente olmamış üründür.
Meyveli İçecek; Meyve suyuna, meyve suyu konsantresine, meyve püresine, konsantre meyve püresine veya bunların karışımına su, şeker, aroma, asitlik verici ve izin verilen diğer katkı maddeleri eklenerek gazlı veya gazsız olarak üretilen ürünlerdir.
Uzmanlar, bünyeyi sağlam tutmak için bol miktarda A, C ve E vitamini ile çeşitli antioksidanlar içeren meyve suyu tüketilmesini öneriyor. Peki, hangi meyve suyu ne işe yarıyor.
Portakal suyu: Bağışıklık sistemini güçlendirerek soğuk algınlığı ve gribe karşı güçlü bir savunma oluşturuyor. İçerdiği C vitamini ve folik asit sayesinde öksürüğü azaltıyor. Ayrıca içeriğinde bulunan bioflavin adlı antioksidan sayesinde kılcal damarları güçlendirerek kalbin zarar görmesini engelliyor. Potasyum içeriğiyle de tansiyonun dengelenmesine yardımcı oluyor, aynı zamanda cildi güzelleştiriyor.

Nar suyu: Kolesterol ve şekeri dengeleyerek kalp sağlığını koruyor. Kanser hücrelerinin gelişmesini de engelliyor. Ayrıca, ishali kesmeye, bağırsaklardaki parazitleri düşürmeye de etkili. Nar suyunun idrar söktürücü ve kan yapıcı özelliği de bulunuyor.

Vişne suyu: Ateşli hastalıklara karşı güçlü bir silah olan vişnede A vitamini ve potasyum bulunuyor. Kandaki asitleşmeyi de temizleyen vişne suyu, vücutta biriken fazla suyun dışarı atılmasını, mide ve karaciğerin düzenli olarak çalışmasını da sağlıyor. Ayrıca, idrar söktürücü özelliği de bulunuyor.

Kayısı suyu: İçerdiği A, E ve B3 vitaminleri, kalsiyum, magnezyum, potasyum ve fosfor sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirip kan yapımına yardımcı oluyor, sinirleri gevşetiyor. Kalsiyum ve magnezyum oranıyla da kemik erimesini önlüyor. İçeriğindeki betakaroten, akciğer kanserinin, kalp hastalıklarının ve kataraktın önlenmesinde rol oynuyor.

Elma suyu: Elma bağışıklık sistemini güçlendirici özelliği olan B3 ve E vitamini, potasyum ve bol miktarda pektin içeriyor. Kan şekerini kontrol altında tutan elma suyu baş ağrısına da iyi geliyor. Ayrıca böbreklerin temizlenmesini ve kolesterolün düşürülmesini sağlıyor. Bunların dışında, romatizma, gut ve mide rahatsızlıklarına karşı panzehir etkisi gösteriyor. Akciğer kanserine yakalanma riskini azaltıyor, tansiyonun yükselmesini engelliyor.

Şeftali suyu: Şeftali içerdiği A, B3 ve C vitaminleri, folik asit, betakaroten ve potasyum ile gribe karşı vücudun savunma mekanizmasını güçlendiriyor. Antioksidan özelliği ile zehirli maddelerin vücuda vereceği zararları azaltıyor. Sinir sistemini olumlu etkiliyor ve uykusuzluğu gideriyor. Böbreklerin ve safrakesesinin düzenli çalışmasını sağlıyor.

Üzüm suyu: Bol miktarda A ve C vitamini, çeşitli mineraller ve demir ile potasyum içeriyor. Antioksidan özellikli olduğu için cildin yaşlanmasını geciktiriyor. Kan yapıcı özelliğinin yanı sıra romatizma ağrılarına iyi gelip kalp sistemini düzenliyor, bedensel ve zihinsel yorgunlukları gideriyor.

Domates suyu: İçerdiği C ve E vitaminleri, potasyum ve diğer mineralleri ile de sağlık için oldukça yararlı. Domates suyunda bol miktarda bulunan C vitamini ve bir antioksidan olan likopen, vücudu grip ve nezleden koruyor. Ayrıca likopen vücudu kalp hastalıkları ve kansere karşı da koruyor.



Yurtiçi pazarda yaklaşık 35 firma, 40 dolayında marka ile rekabet etmektedir. Meyve suyu vb’ nin yıllık tüketimi yaklaşık 776 MİLYON LİTRE’dir. Bunun %6,8’i meyve suyu, %66,2’si meyve nektarı, %4,7'si meyveli içecek, %22,3’ü ise aromalı içeceklerdir. Türkiye’de kişi başına yıllık tüketim 10,83 litredir. Oysa bu AB ülkelerinde ortalama 20 litre, ABD’inde ise 30 litre dolayındadır. Dünya sağlık örgütü (WHO) sağlıklı beslenmek için günde 5–9 porsiyon meyve/sebze tüketmeyi ya da buna denk meyve/sebze suyu içilmesini önermektedir.

Kaynaklar
1. http://www.kkgm.gov.tr/TGK/Teblig/1998-9.html
2. Cemeroğlu B., Karadeniz F. 2001. Meyve Suyu Üretim Teknolojisi, Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları, Ankara.
3. MEYED. 2007 Türkiye’de Meyve Suyu Üretimi ve Tüketimi.
4. Tull A. 1996. Food & Nutrition. Oxford University Press. Oxford.
5. The Benefits Of Fruit Juice, Claudia Miclaus