TOPLAM KALITE YONETIMI VE LIDERLIK

METE TASTAN
Kayseri Sanayi Odasi Kalite Yonetim Sorumlusu

Müşteri isteklerinin sürekli gerçekleştirilmesini hedefleyen, "Musteriyi memnun et ki, kurum yasasin" temeli uzerine kurulu olan Toplam Kalite Yonetimi; musteri odaklilik, liderlik, calisanlarin katilimi, proses yaklasimi, yonetimde sistem yaklasimi, surekli iyilestirme, verilere dayali karar verme yaklasimi ve tedarikcilerle karsilikli faydaya dayanan iliskiler olmak uzere 8 temel prensibin butunlesmesiyle olusmustur.
Diger prensipleri bir kenara birakarak ''liderligin'' Toplam Kalite’deki yeri ve etkisi uzerinde duracagiz.Genel anlamda liderlik; danismanlik, guven, sevgi, tutarlilik, devamlilik, sabir, etkileyebilme, surukleyebilme, karar verme, risk, karizma, kultur, mantik, vizyon ve yuksek ozguven isteyen bir durumdur. Toplam Kalite Yonetimi’nin uygulanmasinda bu yetkinlikleri en ust seviyede tasiyan etkin bir liderin olmasi son derece onemlidir.
Kalite Yonetimi’nde liderlik gorev ve sorumluluklarini su sekilde ozetleyebiliriz:
·Takim calismasina inanmali ve bu yondeki calismalar desteklenmelidir.
Lider, gucunun kaynagini yonlendirdigi takimdan alir. Bu yuzden, lider takim ruhunu olustururken; takim ruhunun dayanismaci yapida olmasina, takim icinde empatinin one cikmasina ve takimin kararlara etkin katiliminin saglanmasina dikkat etmelidir. Lider; bilgiyi paylasan, basariya ve basarisizliga hep beraber sahip cikan, birbirini destekleyen ve denetleyen bir takim olusturmalidir. Iyi bir lider bilir ki; calisanlar arasinda yatay bilgi alis-verisinin etkin kullanilmadigi organizasyonlarda dikey bir ilerleme kaydedilemez. Bu yuzden calisanlar arasinda iyi kurulacak takim ruhunun ve bilgi aginin isletmeyi her zaman zinde tutacagi su goturmez bir gercektir.
·Calisanlar arasinda saygi ve guven ortami tesis edilmelidir.
Toplam Kalite Yonetimi’nin en onemli boyutlarindan birisi olan 'toplam ahlak yonetimi'' de diyebilecegimiz saygi ve guven ortaminin kurulmasinin bas gorevlisi liderdir. Iyi kurulmus saygi ve guven ortami kalitenin tamamlayicisidir. Saygi ve guvenin olmadigi yerde kaliteye, kalitenin olmadigi yerde de toplam ahlak yonetimine ulasmak mumkun degildir. Yonetim ahlakinin, insan ahlakinin, sistem ahlakinin, meslek ahlakinin, calisma ahlakinin olmadigi organizasyonlarda birakin toplam kaliteyi bireysel kaliteden dahi soz
edemezsiniz. Lider, organizasyonda calisanlar arasinda olusabilecek “soguk savas” durumunu ''sicak baris'' ortamina cevirmesini bilmelidir. Epiktetos’un caglar oncesinden seslendigi gibi ''Bilge odur ki, kimseyi kotulemez; kimseyi ovmez; kimseden yakinmaz; kimseyi suclamaz... '' Iyi bir lider bilir ki; saygi ve guven ortaminin tam saglanamadigi organizasyonlarda toplam kalitenin temel degerlerinden biri eksiktir.
·Onemli kararlar alinmadan once calisanlara danisilmalidir.
Lider, ''sinerjik yonetim anlayisini'' organizasyonda etkin kilmalidir. Sinerjizm, dar anlamda tum calisanlarin yonetime katilimi, genis anlamda ise organizasyonda insan, sistem, donanim vb. gibi unsurlarin bir arada bulunmasi anlamina gelmektedir. Yapilan iste, alinan kararlarda kendisinden de bir seylerin oldugunu goren calisanlar hem moral olarak hem de enerji olarak kendisini daha iyi hissedecek ve bu durum da organizasyonu diri tutmaya yardimci olacak, hantalliktan kurtaracaktir.
·Organizasyonda musteri uzerinde odaklanmis ve ona kaliteli hizmet sunmayi amaclayan bir misyon ustlenilmelidir.
Toplam Kalite Yonetimi’nin temel amaci musteri memnuniyetini gerceklestirmektir. Lider, butun calisanlari bu amac etrafinda toplamayi bilmelidir. Hayal kirikligina ugramis bir musterinin geri gelmeyecegi gercegi lider tarafindan calisanlara iyi anlatilmali ve yine calisanlar, lider tarafindan, musteri memnuniyeti icin calismaliyiz ortak paydasinda bulusturulmalidir. Iyi bir lider, musteri memnuniyetine giden yolun; dogru insanlarin dogru islerde istihdam edilmesi, takdir ve odullendirme ile calisanlarin motive edilmesi, performans degerlendirme - olcme konusuna onem verilmesi ve takim calismasindan gececegini bilir.
Kaliteyi musterinin belirleyecegi unutulmadan musteri istek ve beklentilerine uygun mal ve hizmeti sunmak icin ''surekli egitime'' ve ''surekli gelismeye (Kaizen)'' onem verilmelidir. Kendini devamli gelistiren ve yenileyen bir lider ancak calisanlarini arkasindan surukleyebilir.
·Problem cozme konusunda kararli olunmalidir.
Iyi bir lider problem cozme konusunda duygularla degil, bu konuda gelistirilmis yontemleri kullanarak cozume ulasmalidir. Burada iki turlu problemle karsilasiriz. Biri sistemden kaynaklanan problemler digeri ise insandan kaynaklanan problemlerdir.
Sistemden kaynaklanan problemin cozumunde kaliteyi gelistirecek programlar uygulanmalidir. Bunlar; ''oneri ve duzeltme sistemleri'', ''kalite cemberleri'' ve ''saire calisma gruplari'' olabilir. Insandan kaynaklanan problemin cozumunde calisanlari suclamadan yine sistemleri gelistirmeli ve surecler analiz edilmelidir. Yine insandan kaynaklanan problemin giderilmesinde ''surekli egitim'' ve ''surekli gelisme'' yontemleri etkili olmaktadir. Problemin kaynagi ne olursa olsun ve nerden gelirse gelsin, lider, onun uzerine kararlilikla gitmelidir. Fakat, liderin kendisi ne kadar donanimli olursa olsun calisanlar da bir o kadar donanimli olmazsa o isletmede problemin tam cozumunden soz etmek pek mumkun olmaz.
Uzerinde durdugumuz butun bu yetkinliklerin lider durumunda olan insanda bulunmasi ve bu yetkinliklerin etkin bir sekilde kullanilmasi toplam kalitenin olmazsa olmazlarindandir. En fazla sayida insanin en fazla mutluluguna ulasmanin hedeflendigi kaliteli yonetimde etkin liderlik bas aktor durumundadir.