: Türkiye’de Tarım İstatistikleri
: Pdf
: Dr. Yurdakul SAÇLI

Bu çalışmada, öncelikle Türkiye’de derlenen ve yayınlanan tarımsal istatistiklerin geçmişi ve mevcut durumu incelenmiştir. Bu çerçevede Türkiye’de tarımsal istatistiklerin gelişimi, Genel Tarım Sayımları, Genel Hayvancılık Sayımı, Cari Tarım İstatistikleri ve bunlara ilişkin tanımlamalar açıklanmıştır. Bunun yanı sıra, AB ile ilişkiler kapsamında tarımsal istatistiklerin yerine değinilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bunun ardından tarımsal istatistikler konusunda kullanılan yöntemler ve akademik çalışmalar irdelenmiş, hayvancılık istatistikleri ile ilgili yöntem önerileri geliştirilmiş ve istatistiklerden kaynaklanan sorunların Milli Gelir hesaplamalarına yansımaları değerlendirilmiştir.

Buna göre çalışmada, tarımsal istatistiklerinin hem derlenmesi, hem de işlenmesindeki mevcut durum ortaya konulmuş, AB’ye katılım müzakerelerinin gerekleri de gözetilerek özellikle hayvancılık istatistiklerindeki durum değerlendirilmiş, derlenme ve işlenme konuları kurumsal ve yöntemsel olarak irdelenerek alternatifler tartışılmıştır.

Bu çerçevede, AB tarafından yapılan tespitlere de uygun olarak özellikle başta kırmızı et ve deri üretimi olmak üzere hayvancılık istatistiklerinde önemli düzeyde eksik hesaplamaların olduğu, TÜİK tarafından üretim rakamlarının yanı sıra, üretim değeri hesaplamalarında kullanılan fiyatların da piyasa ile uyumlu olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, hayvansal ve tarımsal üretim değerlerinde gerçek düzeyinden uzak hesaplamaların yapıldığı, bu hesaplamaların da; başta tarımsal desteklemelere bütçeden ayrılan pay olmak üzere, makro düzeyde tarım politikalarına, tarımsal ve hayvansal üretim değerlerine ve dolayısıyla GSMH’ya tam olarak yansımadığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak, hesaplanan istatistiklerin değişik yöntemler kullanılarak doğrulanması, Cari Tarım İstatistikleri ile Milli Hesaplar için kullanılan yöntemlerin hem AB ile hem de kendi içerisinde uyumlaştırılması ve sektörde ortaya çıkan ilerlemelerin doğru biçimde Milli Hesaplara yansıtılması gerekmektedir. Ayrıca, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde tarımsal istatistikler konusunda TÜİK ile koordineli çalışacak müstakil bir birimin oluşturulması önem taşımaktadır. Türkiye’de tarımsal istatistik altyapısına özel önem verilerek gerekli yasal, idari ve kurumsal düzenlemelerin yapılması ve verilerin derlenmesi ile işlenmesinin tutarlı yapılabilmesi için sektörün bütünüyle kayıt altına alınması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal İstatistikler, Hayvancılık İstatistikleri, AB
Katılım Müzakerelerinde İstatistikler, Tarımsal Üretim Değeri, Hayvansal
Üretim Değeri.

: