aşağıdaki yazı Hürriyet İK 'dan alınmıştır.geçtiğimiz pazar yayınlandı.çok doğru tespitler var gözardı etmeyin arkadaşlar.
aslında pislik kelimesini yazıp yazmamak konusunda tereddüt ettim ama milyonların okuduğu Hürriyet yazdıysa bi problem olmaz diye düşündüm.
is yerindeki pislikler

The Nole Asshole Rule ya da 'sifir pislik' kurali

Son yillarin en cok ses getiren yonetim kitabiydi. Rivayete gore, Harvard Business School Press adina itiraz ederek basmamis, ama Prof. Sutton kitabin adini degistirmemek icin yayinevini degistirmis. Kitabin Fransizca baskisinda onsoz yazan ESCP-EAP Management Profesoru Hervy Laroche yazara hak veriyor:
"Stanford¢un saygideger bir hocasi bunlara israrla ¢asshole¢ diyorsa, sirketlerin bilerek veya bilmeyerek gozardi ettigi bir gercegi ancak boyle vurucu bir ifadeyle gozler onune serebilecegindendir ."

Iste bu ¢carpici¢ kitaptan yazarin istegine ve kitabin ruhuna uysun diye biraz ¢carpici¢ olmasina affiniza siginarak goz yumdugumuz alintilar.
ONLARI NASIL TANIYACAKSINIZ?
Temizligin ilk safhasi, bunlari teshis etmek. Prof. Sutton, denk gelirseniz, en kolay tani metodu olarak (tercume etmeye kalkismadigimiz) ¢STARBUCKS TEST¢i oneriyor.

Sturbucks¢ta garsona "a decaf grande half-soy, half-low fat, iced vanilla, double-shot, gingerbread cappuccino, extra dry, light ice, with one Sweet-n¢-Low and one NutraSweet" siparis eden birini gorurseniz, supheye mahal yok, garsonu ezmeye, kendi onemini kanitlamaya calisan biriyle, yani bir pislikle karsi karsiyasiniz, diyor.

Ikinci bir metod, Google¢da bir isim (yahut bir meslek) + asshole yazip taramaktir, diyor Sutton. Mesela ¢asshole¢ ve ¢George W.Bush¢ yazarsaniz 792.000 sonuca ulasirsiniz. ¢Paris Hilton¢ yazarsaniz bu rakam 1.420.000¢e cikar. (¢journalist¢ yazarsaniz sadece 416.000 cevap geliyor ki, bu da bir teselli!)

Ama boyle bir tesadufu beklemeden, isi Google¢a birakmadan, bunlari yaptiklarina bakarak da teshis edebilirsiniz. Sutton, sirket pisliklerinin 12 olagan ¢pisligini¢ soyle siraliyor:

- Kufreder, hakaret eder

- Baskalarinin alanina tecavuz eder

- Can sikici fiziki temaslara tesebbus eder

- Sozlu veya gorsel tehditler savurur, yildirma metodlari uygular

- Igneleyici saka ve sozde ¢takilma¢ ayagina agir laflar eder

- Rahatsiz edici e-postalar gonderir

- Sosyal ve profesyonel kurallari (statuyu) surekli elestirir

- Herkesin icinde mahcup eden elestiriler yapar

- Terbiyesizce soz keser

- Ikiyuzlu saldirilarda bulunur

- Pis bakislar atar

- Insanlara ¢gorunmez¢ muamelesi yapar
KIMDIR BU PISLIKLER?
Hakikaten nasil bu kadar ¢pislik¢ olabiliyorlar? Bu ¢cekilmez¢ insanlari 3 buyuk kategoride tanimlamak mumkun:

(1) Istedigi yere gelememis muhterisler. Henuz ust duzey yonetici olamamis, olmak icin her seyi goze alanlar. Herkesi, hedefe varmak icin birer arac, basamak olarak gorenler. Cevrelerine daima ¢Ne sekilde faydalanabilirim? Isime nasil yarar?¢ gozuyle bakanlar.

(2) Kendini herkesten ustun zannedenler. Iyi mevkileri, paralari ve emirlerini yerine getiren insanlar oldugu icin kendilerini bir halt zannedenler.

(3) Kendinden ve bulundugu mevkiyi hak ettiginden emin olmayanlar. Statulerinden, diplomalarindan, bulunduklari yeri doldurabildiklerind en emin olmayanlar. (Gorev tanimi net yapilmamis sirketlerde cok yaygindir.)

Calisma hayatinda bunlara nasil davranmak gerekir? Mumkunse ki olmayabilir bunlardan uzak durarak. Olmadi, birincilere ¢bir gun isime yarayabilir, bana faydasi olabilir¢ intibai vererek. Ikincilere tahammul ederek. Zaten baska bir sey yapamazsiniz. Nihayet ucunculere elden geldigi kadar guven asilayarak. Ama dogrudan degil, gizli gizli. Yoksa paranoyalarini daha da guclendirirsiniz.
SIRKETE MALIYETLERI YUKSEKTIR
Turnover, motivasyon bozuklugu, performans dusuklugu... Bu ¢pisligin¢ etkisi derhal gorulur. Bob Sutton, yoneticilerin sorunu ¢maliyet¢ acisindan ele almalari gerektigini soyluyor ve dikkate alinmasi gereken faktorleri siraliyor.

Robert Sutton, Stanford Universitesi Muhendislik Fakultesi¢nde profesor. Uzmanlik alani Yonetim Bilimleri ve Muhendislik. Stanford School of Business¢te misafir hoca. Clorox, Ernst & Young, Deloitte Consulting, Gap, HP, Brass Ring, IDEO, IBM, McDonald¢s, McKinsey, People Magazine, Pepsi, Proctor & Gamble, SAP, Steelcase ve Xerox gibi sirketlerin danismani. Yayimlanmis ve yabanci dillere cevrilmis bircok kitabi var.

IK departmanlari acisindan durum

-Sirketteki ¢sinirlilik¢ ortamini ortadan kaldirmak, pislikleri veya kurbanlarini yeniden egitmek (!), danismanlar, koclar vd icin zaman ve para kaybi

-Dahili ve harici hukuk danismanlarina verilen paralar

-Kurbanlara odenen tazminatlar

-Hukukun aciklarini kullanan pisliklere odenen tazminatlar

-Saglik sigortasi masraflari

Kurbanlarin ve sahitlerin gordugu zarar

-Negatif gayretler: Bunlarla karsilasmamak, karsilasinca etkilenmemek, olumsuz etkilerinden kurtulabilmek icin harcanan efor.

-Ofiste "psikolojik guven ortami" bozulur, ortaya cikan huzursuzluk- korku havasi calisanlarin inisiyatif kullanmasini, risk almasini engeller ve kendi ve baskalarinin hatalarini gorerek gelisme olanaklarini ortadan kaldirir. Seffafligin, acik yurekliligin yerini sinsilik, icten pazarlilik alir.

-Motivasyon ve enerji kaybi ortaya cikar.

-Stres sebebiyle calisanlarin zihinsel ve fizik sorunlari ortaya cikar.

-Etkilenenlerde zihinsel kapasite dususu gorulebilir.

-Saygisiz muamele, kotuleme diger calisanlari da birer ¢sirket pisligi¢ haline getirebilir.

-Ise gelmeme, kaytarma orani artar.

-Uzun vadede calisan kariyeri zarar gorur.

Pisliklerin kendilerinin gordugu zarar

-Kurbanlari ve sahitler bunlara yardim etmek istemez, onlarla isbirliginden ve gercekleri yuzlerine karsi soylemekten kacinir.

-Hatta karsi tepki verebilirler.

-Artilarini sirkette degerlendiremez, potansiyelini kullanamaz.

-Ayibi yuzune vuruldugunda utanabilir.

-Isini kaybedebilir.

-Kariyeri uzun vadede zarar gorebilir.

Yonetime verdikleri zarar

-Yoneticiler bu pislikleri sakinlestirmek, yola getirmek veya cezalandirmak icin,

-Bunlardan zarar goren calisanlari, hatta musterileri, saticilari, cesitli is ortaklarini ikna etmek icin,

-Bunlarin zararini aza indirmek icin servisleri, ekipleri yeniden organize etmek icin,

-Ve bunlarin veya kurbanlarinin yerine sirkete alinacak personeli yetistirmek icin zaman ve efor harcarlar.

-Ayrica yoneticiler yorulurlar, moralleri bozulur, motivasyonlari duser ve islerinde daha az basarili ve etkili olurlar.

Dizginleri ele gecirirlerse ne olur

-Yonetim sisteminde her turlu iyilesme umidinin ortadan kalkmasi

-Inovasyon ve yaraticiligin olumu

-Is yerinde uyum ve dayanismanin gorecegi zarar

-¢Gonullu¢ calismanin ortadan kalkmasi

-Kurbanlarin (dava veya karsi girisimlerle) sirkete verecegi zarar, getirecegi maliyet

-Isbirligi yapilan dis sirketler, kurum ve kisilerle iliskiler bozulur

-Bunlarin faturalari sismeye baslar (¢Bu pislikle daha ucuza is yapilmaz!¢)

-Iyi eleman bulmak ve calistirmak zorlasir.
EN KOTU DURUM PISLIK SIRKETIN BASINDA
Peki, ya soz konusu pislik senin sefin, mudurun, hatta Allah vermesin patronunsa!? Onunde 4 tercih var:

1- Mumkunse, sapkani al ve bir an once kac...

2- Saldiriya maruz kalmamak icin psikolojik olarak ¢kabuguna cekil¢. Uzmanlar ¢hizli inis¢ gibi zen metodlari, durumu beter etmemek icin akintiya karsi kurek cekmemeyi, yel degirmenleriyle savasmamayi oneriyorlar. Hasili kendini korumayi.

3- Kucuk tepkilerle, kucuk karsi saldirilarla yiprat. Bob Sutton, surekli biskuvilerini asiran genel mudure ¢tuzak kuran¢ bir sekreter ornegini veriyor. Mudur butun gunu tuvalette gecirmek zorunda kalinca, hirsizliktan vazgecmis.

4- Toplu direnis. Bu sessiz ve sinsi bir direnis de olabilir, acik ve gurultulu de. Kesin olan bir sey varsa, pislik iktidarda olsa bile, toplu bir direnis onu zor durumda birakacaktir.

Hurriyet ik dan alinmistir.